PERDA DE BIODIVERSIDADE

ENTREVISTA - MIGUEL DELIBES

.

"O cambio do uso do solo está provocando a perda de biodiversidade"

.

Exemplares como o urogallo dos Ancares extinguiranse polo cambio global

.

Denuncia que o medio ambiente relégase a épocas de bonanza.

.

Investigador do Consello Superior de Investigacións Científicas (CSIC), as súas obras conteñen argumentos estritamente ambientais. Durante a súa participación no curso Cambio Global: máis aló do Cambio Climático, organizado en Santiago pola Universidade Internacional Menéndez e Pelayo (UIMP), apostou pola concienciación desta problemática para darlle o lugar que lle corresponde.

.

- Cales son os compoñentes do mencionado cambio global? - Un deles refírese a que a transformación do uso do solo é probablemente agora o mesmo responsable da perda de biodiversidade no mundo. Con ésto refírome á perda de bosques, bosques tropicais, a contaminación costeira, e a fragmentación dos hábitats. Outro aspecto do cambio global ten que ver cos ciclos do carbono e do nitróxeno.

- A chegada doutras especies foráneas tamén é un signo inequívoco deste cambio global, non?.. - Si, e fano seguindo o clima. É o caso dalgúns exemplares que proveñen de África e que xa se instalaron na península Ibérica. Ademais, existen outros síntomas como o cambio de ciclo de vida, a floración anticipada das árbores e a caída da folla. No caso dos animais, destacan aqueles que evolucionan a escalas máis curtas de tempo, como os saltamontes. Fai anos, estes insectos herbívoros non tiñan ás e agora si, o que lles permite viaxar máis lonxe para seguir a pegadas do clima, mentres que os que se adaptan peor están abocados a desaparecer. O exemplo tópico é o oso polar.

- Que consecuencias traerá a chegada masiva de especies exóticas a zonas onde non se dan? - Un aspecto do cambio global, como dixen, é que cada vez hai menos biodiversidade de vida, o que orixina un empobrecemento da mesma. Doutra banda, á súa vez prodúcese unha homogenización, feito que trae consigo que as especies complicadas extínganse.

- Respecto de Galicia, que especies galegas tenderán a desaparecer co paso do tempo? - O razoable é que o fagan aqueles exemplares que ten un límite meridional de distribución no mundo, é dicir, as especies norteñas como o urogallo dos Ancares, polo que gañarán terreo as mediterráneas.

- Que relación vincula os incendios co cambio global que todo o mundo está percibindo? - Aparte de ser unha consecuencia do mesmo, tamén están vinculados a outros globais, como pode ser o abandono do campo. Un informe publicado afirmaba que con máis de 30 graos centígrados e unha humidade inferior ao 30 por cento é difícil extinguir un lume, e no verán existen moitas posibilidades de que se dean esas circunstancias.

- Cre que a sociedade está sensibilizada como para mitigar os efectos negativos do cambio climático? - Na actualidade existe sensibilización, pero non a suficiente. Deberiamos ser máis esixentes coa clase política e as empresa para impulsar outro tipo de comportamento.

- Pero melloramos respecto de épocas anteriores... - Depende de como se analice. Se o facemos desde o punto de vista global, pódese dicir que estamos moito mellor que antes, pero a unha escala máis pequena aínda queda moito por facer. No cume de Estocolmo no ano 1972 xa se lle daba unha importancia seria ao problema ambiental, o que pasa é que agora ven as cousas moi diferentes. Se ésto fixéramolo nos primeiros 30 anos do século XXI, o panorama para o ano 2030 sería máis positivo.

- A nivel global, onde radica o problema das políticas ambientais? - En xeral danse pasos importantes, pero o proceso de implantación destas medidas é lento. O escollo principal é que existen medidas previstas en marcha, pero ao final non se aplican. Fai falta unha reflexión colectiva e vontade de afrontar o conflito sendo conscientes de que vai ser difícil.

- Non pensa que no momento actual o medio ambiente quedou relegado nun plano inferior? - Nestes momentos de crises, si é verdade que o problema do medio ambiente pasou a segundos termos. Iso preocúpame porque dá a impresión de que só sexa posible falar dela en época de bonanza.

DIXO

AS MENTIRAS DO CONSELLEIRO, SOBRE A DEPURADORA

.

Manuel Vázquez, conselleiro de Medio Ambiente: ´Ata que Vigo non teña localización para a planta, non terá PXOM´

.

Que documento dáme vostede? O de Bouzas, que é o que recolle o Plan Xeral, ou o de Silleiro. Se me expón esta última localización, deberá modificar o plan; e se me propón Bouzas, asuma que irá alí.

.

ver toda a noticia aquí...

.

AS MENTIRAS DE ABEL CABALLERO SOBRE O PXOM

.

Os promotores da urbanización da praza de España urxen o inicio das obras.

.

O alcalde asegura que hai présa por construír co novo PXOM e Aproin advirte de que apenas hai solo dispoñible

.

Abel Caballero anunciou que o Plan Xeral (PXOM) entrará en vigor nun prazo aproximado de dúas semanas, unha vez que se publique no Boletín Oficial da Provincia e afirmou que xa hai moitos promotores impacientes por poder iniciar as obras canto antes, destacando a xoia da coroa, a urbanización da praza de España, que contempla novos túneles e outros cambios. Con todo, a asociación de promotores, Aproin, rebaixou o entusiasmo: cre que hai pouco solo consolidado no PXOM e tamén nega que haxa promotores que pidan máis pisos de protección oficial.

.

ver toda a noticia aquí...

.

O PXOM segue sen entrar en vigor seis meses logo de aprobalo o pleno

.

O Boletín Oficial recollía a solicitude de Urbanismo para a publicación do documento

.

Seis meses despois de que o pleno aprobase o Plan Xeral e tras o visto e prace parcial de Política Territorial (en maio) e a súa publicación no DOG o 3 de xuño, o último trámite para que entre en vigor é que se publique no Boletín Oficial, algo que aínda non ocorreu a pesar de que onte saíu unha resolución do concelleiro que acompañaba o documento. (11-07-2008).

..

ver toda a noticia aquí...

O SANEAMENTO E O FUTURO DO PXOM

ISTO É O INICIO DUNHA MORTA ANUNCIADA, O PXOM DE VIGO TRAERÁ GRAVES CONSECUENCIAS MEDIO AMBIENTAIS.

.

Pechada ao baño unha praia de Alcabre por mor dunha mancha de augas fecais de 70 metros

.

Unha avaría no colector de ría lanzou unha columna de inmundicias a tres metros

.

O cheiro do residuo era moi forte e chegaba á ponte de Bouzas

.

A Policía Local de Vigo pechou onte ao baño a praia de Carril en Alcabre que sufriu unha inundación de augas fecais ás 15.00 horas. O servizo de telecontrol da rede de saneamento municipal detectou unha avaría no colector da ría do tramo Bouzas-Samil.

A brigada de reparacións detectou un fallo na fonte de alimentación dunha bomba de achique. Ao parecer, obstruyó o paso do líquido e a presión rebentou as tapas dos sumidoiros de forma que levantou unha columna de auga sucia de tres metros de altura. Un centenar de bañistas fuxiron a causa do fétido cheiro.

O forte fedor a refugallos orgánicos percibíase ata en Bouzas e viuse agravado pola incidencia das altas temperaturas de 30 graos.

O posterior atasco no sumidoiro provocou que a presión empuxase a auga cara á superficie e desbordase con forza a boca dun sumidoiro próximo ás dúas primeiras praias, na baixada do cemiterio de Alcabre. A presión lanzou durante unha hora un chorro de verteduras de tres metros de altura e 60 centímetros de diámetro.

Unha brigada municipal de Medio Ambiente acudiu ao lugar e comprobou o alcance da mancha. A auga rapidamente alcanzou o areal e chegou ao mar, onde a mancha orgánica estendeuse ao longo de 70 metros fóra da liña de costa. A brigada confirmou onte que a mancha desaparecera ás 19.30 horas.

Todo apunta a que os técnicos responsables da rede de sumidoiros desviaron o fluxo de refugallos do colector avariado a outro, de forma que cortaron o paso á contaminación.

Os bombeiros de Balaídos acudiron ao lugar e avisaron aos bañistas da existencia da vertedura incontrolada. A policía recomendou desaloxar a zona. Os expertos alertaron aos bañistas de que era contraproducente meterse no mar, que adquirira unha tonalidade marrón. Os bombeiros colocaron unha cinta de balizamento para cortar o paso ao público. Os bombeiros recolocaron as tapas de sumidoiro levantadas pola presión. Da reparación, fíxose cargo o servizo de rede de sumidoiros municipal.

.

Limpeza

.

O incidente provocou o despregamento de numerosas patrullas da Policía Nacional e Local. Tamén acudiron os empregados do servizo de limpeza de praias. Os técnicos municipais e da compañía de Aqualia estudaban onte as medidas a tomar para acondicionar a zona.

O Concello tiña previsto tomar mostras a última hora de onte e hoxe pola mañá para comprobar que as analíticas de calidade da auga son positivas

ALCALDES, CONCELLEIROS E OUTROS

MESA REDONDA EN CORUXO

MESA REDONDA
.

sobre
.

IMPACTO SOCIAL E AMBIENTAL DA MACRODEPURADORA EN CORUXO

,.

Intervirán

.

Pelayo Míguez Baños
.

Biólogo. Director Técnico do Centro Analítico Míguez y Muiños:

'Situación actual da depuración na Ría de Vigo. Plans de futuro'
.

Diego Rodríguez

.

Asociación Ecoloxista Verdegaia:
'Medio natural e Ubicación'
.

Nuria Vidal de Llobatera
.

Bióloga. Consultora Ambiental. Máster en ingeniería y gestión ambiental. Miembro de Ecologistas en acción:
'La participación ciudadana en la toma de decisiones'
.

Modera

.

Luis Alfonso Rodríguez

.

Microbiólogo. Director do departamento de microbioloxía da Universidade de Vigo. Campus de Ourense

.

venres 18 de xullo
.

ás 8 da tarde no Salón de Actos da Asociación de Veciños de Coruxo
.

Organiza:
.

Comisión Veciñal de Afectados pola Depuradora do Lagares

RECHEOS NO PORTO DE VIGO

Porto de Vigo: asfixiando á ría cun novo recheo

.

A Autoridade Portuaria de Vigo presentou o seu proxecto de planificación para a próximos sete anos que pretende encher 271.707 metros cadrados da ría, repartidos en seis zonas distintas do litoral da cidade para ampliar o actual porto. Esta nova extensión con recheos sumaríase aos máis de dous millóns de metros xa obtidos por este sistema.

O desenvolvemento portuario está planificado entre 2008 e 2015, e inclúe o polémico recheo do Areal, que suporá a ocupación de 80.000 m2 da ría. Ademais, prevese a ocupación doutros 81.341 m2 ocupación na ría de Bouzas, 22.353 en Beiramar, 36.000 na estación de transatlánticos, 21.194 en Chapela- que se porán a disposición de Pescanova- e 30.881 en Duches.

Unha actuación desorbitada e aínda máis tendo en conta que no espazo portuario da ría de Vigo hai ata 960 concesións a empresas que se foron outorgando durante os últimos 25 anos para suplir a carencia de solo industrial. Ao longo dos dez quilómetros de instalacións do porto, entre Rande e Bouzas, hai espazo suficiente para reordenar estas naves industriais que poderían desenvolver a súa actividade no interior e que ocupan superficie portuaria sen necesidade. Resolver a súa situación para optimizar o actual uso do porto debería ser un paso previo a calquera iniciativa que detraiga máis espazo a través de recheos á xa moi maltratada ría que, a pesar de todo, segue mantendo taxas de produción biolóxica elevada.

O Porto de Vigo é o único dos 14 portos de interese xeral da costa española que funciona sen un Plan de Utilización de Espazos Portuarios.

Desde a plataforma de "A ría non se vende", que agrupa a 14 organizacións, comezaron diferentes mobilizacións para asegurar nin un metro máis de recheo.

GREENPEACE

VIGO CO CAMBIO CLIMÁTICO

FESTIVAL ÁEREO DE VIGO=MAIS CONTAMINACIÓN

.
Os avións están contribuíndo a empeorar os efectos sobre o cambio climatico e o efecto invernadoiro.

.
Os avións son o medio convencional de transporte máis contaminante que poida existir. Un só traxecto trans-atlántico supón unha emisión de CO2 similar á dun coche utilizándoo todos os días dun ano.

Europa pretende incluír a aviación no sistema de comercio de emisións para combater as viaxes aéreas xa que, está contribuíndo a empeorar os efectos sobre o efecto invernadoiro e o cambio climático.

A medida ten como obxectivo forzar ás aerolíneas a reducir o seu impacto ambiental e a contribuír na loita contra o cambio climático. O comisario de Medio Ambiente, Stavros Dimas, confirmou que antes de final de ano presentará unha proposta lexislativa para incluír ao sector da aviación no sistema de comercio de emisións da Unión Europea en 2010.

Ademais das emisións producidas polo combustible, os ronseis en forma de nube branca alargada que deixan tras de si os avións son outro motivo de preocupación ambiental. Os ronseis poden persistir durante horas e os científicos cren que contribúen ao arrequecemento global, ao comportarse da mesma xeito que as nubes de gran altura, atrapando a calor na atmosfera. Así mesmo, algúns estudos indican que os voos nocturnos poderían ter un efecto aínda maior neste fenómeno.

A DEPURADORA DE OURENSE

O Concello deberá demoler a depuradora de Reza nun prazo de 10 meses ou será multado
-
Un auto do Contencioso-administrativo nº 1 de Ourense abre tamén a vía á responsabilidade penal.
.

O Xulgado do Contencioso-Administrativo 1 de Ourense acaba de emitir un auto no que insta ao Concello a executar nun prazo de 10 meses a sentenza que ordena a demolición da depuradora de Reza, todo iso con apercibimiento expreso de que de non ser así se lle imporán multas coercitivas que poden oscilar entre os 150,25 euros ata os 1.502,53 euros, ademais de abrir a vía a posibles responsabilidades penais. Desde o Concello aseguraban onte que 'é máis do mesmo'.

Dez meses, nin un máis nin un menos. É o prazo do que dispón o Concello de Ourense para dar cumprimento 'total e efectivo' á sentenza do Contencioso-Administrativo 1 de Ourense (2003), ratificada posteriormente polo Tribunal Superior de Xustiza de Galicia (2006), sobre a depuradora de Reza. Isto é, para proceder á súa demolición.

Así o explicita o auto que acaba de emitir o xulgado ourensán e que deriva da petición de execución da sentenza solicitada polo letrado José Luís Brea Sanmartín en nome e representación dun dos veciños afectados. Ademais, na executoria, na que se recolle expresamente dar conta ao 'señor alcalde-presidente do Concello de Ourense', apercíbese á institución municipal de que se nese prazo, improrrogable, non procede á súa demolición imporánselle multas coercitivas que poden oscilar entre os 150,25 euros ata os 1.502,53 euros e que irán sucedéndose ata a completa execución do fallo xudicial.

..

toda a información, aquí...

PLAN DE PORTOS DEPORTIVOS

Plan de portos deportivos galego: 30.000 razóns para opoñerse

.

A mediados do ano pasado Portos de Galicia presentaba o Plan Director de Náutica Deportiva que establece as directrices a desenvolver nesta materia ata o ano 2020. Do mesmo xeito que noutras rexións costeiras como Andalucía, Cataluña ou a Comunidade Valenciana, o plan galego expón un forte crecemento de amarres, pasando dos actuais 11.658 a 31.000. E, de igual xeito, pasa moi de puntillas sobre os impactos ambientais negativos que provocará sobre o litoral.

Para triplicar o número de atraques, Portos de Galicia expón a construción de 6.115 prazas ata 2010, aumentando nun 50% a oferta actual. Para o período 2010-2015 expón 5.115 novos amarres e crear outros 6.431 máis entre 2015 e 2020.

O Plan establece a posibilidade de realizar un total de 123 actuacións en 71 portos distintos, nos que se investirán 400 millóns de euros. O 36% das actuacións suporían ampliacións de instalacións xa existentes, un 31% conseguiríase reordenando as actuais dársenas, un 24% serían mariñas secas para almacenar as embarcacións en terra e o 9% restante consistiría na racionalización e reordenación dos polígonos de fondeos. A única boa noticia é que non se destruirán novos tramos de costa para construír máis portos que sumar aos 126 existentes.

As razóns para opoñerse ao citado Plan son tan evidentes como numerosas e tanto os grupos ecoloxistas como diferentes colectivos de pescadores mostraron o seu rexeitamento á proposta. Unha sinxela comparación pon de manifesto a esaxeración das cifras do plan. Galicia presenta unha porcentaxe dez veces superior ao de Italia, que ten dez veces máis costa que Galicia, de embarcacións deportivas por amarre e seis veces superior ao de Francia, o país europeo con maior número de embarcacións de recreo. Fronte a estes países, onde se produciu unha forte aposta por non aumentar os amarres aínda que o faga o número de barcos, Galicia aposta por unha práctica moito máis insostible.

Resulta incomprensible que a Xunta non teña en conta os impactos ambientais negativos que terá a construción de novos amarres. Especialmente preocupantes son os espazos de titularidade pública que perderán toda a súa riqueza natural, algo que terá un impacto directo sobre o turismo que goza das praias e sectores como a pesca e o marisqueo que supón 20.000 empregos directos e son responsables do 10% do Producto Interior Bruto galego.

.

Greenpeace

INCENDIÓMETRO WWWF/ADENA 2008

CastilIa y León, Galicia e Extremadura, as CCAA máis vulnerables aos incendios forestais

.

WWF/Adena presenta hoxe o seu Incendiómetro 2008 no que analiza a vulnerabilidade das CCAA ante os incendios forestais. Castilla y León, Galicia, Extremadura, Comunidade Valenciana e Canarias figuran, por esta orde, como as que teñen un maior risco de sufrir episodios graves de incendios. A organización incide este ano en que a principal causa deste problema reside na falta de xestión forestal, xa que menos do 13 por cento da superficie forestal conta na actualidade cun Plan de Xestión, tal e como demanda a Lei de Montes.

Segundo a organización, na raíz deste problema atópase a deficiente ordenación do territorio e a ausencia de xestión forestal, xa que apenas o 13% da superficie forestal conta cun Plan de Xestión, tal e como recolle a Lei de Montes. Cabe recordar que o Plan de Xestión Forestal é o documento técnico que recolle as medidas de xestión dos recursos naturais nun espazo forestal.

Segundo Félix Romeu, responsable do Programa de Bosques de WWF/Adena: "As políticas de loita contra incendios non poden quedar só no enfoque de extinción, senón que hai que ter moi en conta os factores sociais, económicos e paisaxísticos sobre os que se consolida o territorio rural". E conclúe: "Os políticos e a sociedade seguen dando as costas ao medio forestal, e para lograr que os nosos montes sexan menos vulnerables aos incendios hai que apostar pola planificación, a xestión e a certificación forestal."

mais información, aquí...

A CALIDADE DO AIRE EN ESPAÑA

Máis da metade dos españois respiran aire contaminado

.

.

´Ecologistas en Acción´ presentou un informe que resume a situación da calidade do aire no Estado español durante 2007. A súa principal conclusión é que como mínimo o 53% dos españois respira aire contaminado.

.
Isto é algo máis que unha estatística:

supón a morte prematura de máis de 16.000 persoas ao ano, segundo o Ministerio de Medio Ambiente. Con todo, as administracións rexionais non están adoptando as medidas necesarias para solucionar esta grave situación, que a miúdo pasan por unha restrición ao tráfico.

.

´Ecologistas en Acción´ denuncia a tremenda e rechamante pasividade da maior parte das administracións ante este grave problema. Ademais, tal e como están as cousas, será moi difícil que o Estado español cumpra cos obxectivos marcados pola lexislación para o ano 2010, de carácter máis restritivo que os actuais. Mentres tanto, a poboación seguirá sufrindo tremendos problemas de saúde.

.

.MAIS INFORMACIÓN, AQUÍ...

SE UN PLAN É INSOSTIBLE, É INVIABLE

A aprobación do PXOM de Ourense demostra como nin o Concello nin a Xunta de Galicia GARANTEN que un Plan Xeral de Ordenación Municipal sexa LEGAL. Isto é o primeiro que hai que cambiar. A legalidade das decisións dos PARTIDOS, cando acceden ao poder, non pode estar en mans dos partidos políticos.

Na actualidade o caudal de bombeo do río Miño e Loña é de 350 litros por segundo, mentres que o máximo permitido, e que podería solicitar o Concello de Ourense segundo o actual Plan Hidrolóxico Nacional, se sitúase nos 560 litros por segundo.

Por iso é polo que as estimacións do PXOM no que se refire ao caudal necesario sexan inviables, debido a que non contará coa aprobación da nova Confederación Hidrográfica Miño-Sil, organismo da conca, como recoñecen desde o propio Concello.

.

toda a información, aquí...

O LIXO AMEAZA O FONDO MARIÑO

O lixo ameaza con converter os fondos mariños galegos en vertedoiros

.

Biólogos que estudan a captura de peixes ao arrastre recollen ata tres quilos de plástico cada cinco hectáreas

.

Os submarinistas testemuñan a contaminación dos areais e a acumulación de lodos de todo tipo nas rías

.

Os residuos acumulados nas praias tras os temporais son un indicio do lixo mergullado na costa galega que, a tenor do observado por submarinistas e patróns de pesca, é moita e diversa. Sobre todo plásticos, latas e restos de aparellos enganchados, pero tamén lodos de todo tipo acumulados en puntos das rías. O do plástico -un residuo barato do que cada ano fabrícanse máis de cen millóns de toneladas, apenas degradable e que flota no mar durante grandes distancias ata cubrir miles de quilómetros de fondo mariño- é un problema maiúsculo.

Científicos do Instituto Español de Oceanografía que estudan a bioloxía mariña e a contaminación adoitan clasificar e pesar o lixo que aparece no copo do Cornide de Saavedra, que realiza prospeccións anuais. O investigador Alberto Serrano di que na plataforma galega aparece moito residuo procedente das rías ou arroxado desde os propios barcos. «Hai máis lixo fronte ás zonas industriais ou máis poboadas, especialmente o País Vasco e Asturias, pero tamén Vigo ou A Coruña. O problema do plástico non é tan grave como no Mediterráneo, pois, fronte a Barcelona, chegáronse a recoller 50 quilos por cada cen de peixe, pero nós adoitamos recoller en cada lance de media hora, no que varremos cinco hectáreas de leito mariño, entre dous e tres quilos de plástico». Un patrón de arrastre de Celeiro, José Piñeiro, indica que nalgúns fondos o plástico chega a taponar partes da rede: «Recollemos bolsas de supermercados de toda Europa», di.

«Afortunadamente, o noso é un mar fortísimo e bastan uns días de temporal para comprobar a súa recuperación. É un paraíso por descubrir», sinala Alberto Gil, director de Vigo Mare, club pertencente á asociación internacional Padi, unha das máis comprometidas coa conservación dos océanos. Adoita mergullar pola ría de Vigo, Baiona e Aldán. Merece a pena, pero hai lugares onde o fondo está cheo de lixo.

«Na zona de Samil, Patos, Canido, O Bao, hai lixo de consumo de todo tipo. atopamos bolsas, camisas, lentes, toallas, bandeiras, globos, reloxos, ósos de froita, compresas... O ano pasado ata sacamos do fondo un billete de mil pesetas coa súa numeración, supomos que aínda válido», explica. Cara a cabo Home aparece máis cantidade de restos de barcos, do mesmo xeito que en Estelas, con moitas nasas, redes vellas e pecios. Existe ata unha zona das illas Cíes que tamén está chea de lixo, a situada en liña directa cun antigo vertedoiro en cabo Silleiro e que servía de fondeadero de refuxio para os mariñeiros. Cara ao interior, preto de Rande, poden verse obxectos aínda máis grosos: lavadoras, coches, baterías e outros desperdicios sólidos.

«Necesítase maior concienciación -di Alberto Gil-, como ocorreu na loita contra o tabaco ou como fixeron xa en Cataluña, Baleares ou Canarias. Existe o proxecto Award, dirixido por Michael Cousteau, que funciona ben nalgúns lugares, pero aquí, desgraciadamente, adoitan apuntarse cen e logo só aparecen tres para limpar os fondos. O mergullador aínda está mal visto, ten a imaxe de limpador, pero de peixes». Claro que tamén durante anos o lixo orgánico que arrastraba o Lagares facía que algúns submarinistas saísen do Bao con urticarias na cara. Outros obstáculos son, a xuízo de Gil, as exclusivas de limpeza dalgunhas concesionarias, ás que non se lles pode pisar o terreo.

CONTAMINACIÓN DAS RÍAS GALEGAS

Cloacas por baixo dos paseos.

Galicia paga unha mala planificación política de 20 anos na que se primaron as obras vistosas fronte ao saneamento das rías, o que agora acaba pagando.

.

O recheo de Bouzas é un dos puntos de Vigo nos que se detecta contaminación por metais pesados

..v

O encanto dos paseos marítimos non oculta o fedor das cloacas. Os científicos consultados apenas teñen dúbidas: a contaminación orgánica causada pola vertedura de augas fecais con mala ou nula depuración é o auténtico problema das rías galegas. Certo, hai outros, como a polución química en zonas puntuais ou os recheos, pero a contaminación microbiana é o verdadeiro lastre que debilita os ecosistemas e tamén ameaza a produtividade marisqueira das rías. De feito, na maior parte das do Burgo, Pontevedra ou Ferrol a actividade extractiva está pechada por esta causa. «Aquí todo vai directamente ao mar, e ata que non salta a alarma non se toman medidas. É un problema de falta de conciencia ambiental, non só dos políticos, senón tamén dá cidadanía», resume Victoriano Urgorri, catedrático de Zoología Mariña e director da Estación Biolóxica da Graña, en Ferrol. «A contaminación microbiana é o problema máis grave de todos», apuntala Ricardo Beiras, director da Estación de Ciencias Mariñas de Toralla e profesor de Ecoloxía Mariña na Universidade de Vigo.

.

1.- Cal é o problema de fondo? A mala planificación política, de partidos dun e outro signo, durante polo menos os últimos vinte anos. A pesar de que a UE achegou fondos xenerosos para depuración e estableceu prazos, estes fóronse incumprindo reiteradamente ata chegar á situación actual. A prioridade foron os paseos marítimos e non as redes de saneamento. Juan Freire, catedrático de Bioloxía Animal na Universidade dá Coruña, pon un exemplo clarividente: o da ría do Burgo. «Fai tempo que se fixo un paseo marítimo moi ben desenvolvido, unha infraestrutura moi cara, pero, se miras por baixo, o que hai é unha cloaca».

.

2.- Cal é a situación actual? Practicamente ningunha das grandes cidades galegas, salvo agora Pontevedra, depura adecuadamente as súas augas. Ou ben as estacións son insuficientes para atender a demanda ou funcionan mal, ou simplemente, como Ferrol, os seus refugallos van parar directamente á ría. Un exemplo paradigmático é o da ría de Vigo, cuxo caso mereceu unha ameaza de multa por parte da UE, onde a rede de saneamento non incluía un sistema de tratamento terciario. O que é o mesmo, as augas quedaban sen esterilizar.

.-

3.- O problema ten solución? Si, pero hai que actuar a tempo. As rías galegas son como unha especie de lavadora que renova continuamente as súas augas. Esa é a súa gran vantaxe, polo que, se as redes de saneamento de augas entran en funcionamento en todas as rías, a situación pode ser reversible. Neste momento, todas as grandes obras pendentes están en proceso de licitación, cun orzamento de 620 millóns de euros. No caso de Vigo, o proceso está pendente do encaixe da depuradora na zona de Lagares. As redes de saneamento e depuración nas rías do Burgo e Ferrol está previsto que conclúan entre o 2009 e o 2010. Existe solución, pero hai que actuar de forma urxente. «A Xunta actual non é responsable de que se investisen mal en todos estes anos os cartos que deu a UE para depuradoras, pero isto tampouco pode ser unha desculpa, senón que teñen que poñerse as pilas», subliña Ricardo Beiras, unha apreciación na que coincide Juan Freire. «O problema non se resolve en dous días, hai que traballar xa», di. Pola súa banda, fontes da Consellería de Medio Ambiente aseguran que a depuración «sempre foi un tema prioritario para este Goberno, e a proba é a inxente investimento que se está a facer nas rías, coa licitación de 20 depuradoras. Por primeira vez, existe un prazo para a consecución do saneamento integral dás rías, ou 2011, cando ata hai poucos anos aínda estaba todo por facer».

.

4.- Existe contaminación química nas rías galegas? Tamén. Verteduras tóxicas de industrias, refinerías ou estaleiros ameazan a saúde das rías galegas. Todos os expertos, con todo, coinciden en que a situación de Galicia non é comparable á de determinados puntos do Mediterráneo ou de Asturias e o País Vasco. Polo menos de momento.

.

5.- Cales son os focos? Na ría de Vigo danse problemas puntuais de toxicidade na zona do Naútico e en Bouzas. Tamén se atopou chumbo no mexillón silvestre, situación que non afecta ao das bateas, que están en distintas localizacións. En Pontevedra, paradoxalmente, o maior problema non se detectou en Lourizán, onde se sitúa Ence, senón na península de Praceres. Hai altas concentracións de metais pesados, como o cobre e o zinc, ademais dunha contaminación crónica por mercurio derivada de Ence. No Burgo existen problemas importantes de contaminación por hidrocarburos e por metais pesados. Na ría de Ferrol detectouse polución por metais pesados e por hidrocarburos. Sobre o último caso existe un exemplo ilustrativo: no punto de control O Segaño, na punta sur da ría, detectouse case a mesma concentración de hidrocarburos que coa vertedura do Prestige . «É unha contaminación crónica», di Victoriano Urgorri. Un caso similar, que cando menos xa dura bastante tempo, ocorre na ría de Corcubión.

PRIORIDADES

En Galicia gastámonos moitos millóns en alfombras persas antes de comprar as escobas que necesitabamos para varrer o chan. O litoral galego, da Guarda a Ribadeo, é case un continuo paseo marítimo, pero ata o ano 2011 (con sorte) non estará completo o plan de saneamento integral das rías. Asumamos o erro: non acertamos na atención das prioridades.

A recuperación dalgunhas fachadas urbanas para usos cidadáns foi un acerto, a pesar dalgún caso de dubidoso resultado estético. Pero, logo de gastar alegremente recursos cando fluían en abundancia das billas da UE, enfrontámonos á realidade do que se esconde baixo os empedrados do litoral. E habemos de soportar, ademais de prexuízos ambientais e económicos, a vergoña dun informe como o de Greenpeace, no que Vigo, O Burgo ou Corcubión figuran entre os puntos negros de España por contaminación mariña.

De pouco serve que o conselleiro de Medio Ambiente tache o estudo de inxusto, antigo e amarillista. O seu propio razoamento desmonta a descalificación: «Se este informe o fixesen público o día antes de tomar posesión este Goberno podería crelo, pero dende que goberna a actual Xunta, non é esa a Galicia que eu coñezo». Quizais el non, pero por desgraza os conveciños do conselleiro aínda coñecen espazos ambientalmente degradados. Outra cousa é que calquera entende que as desfeitas e descoidos de moitas décadas non se solucionan nunha lexislatura, por moitos esforzos que se fagan. E este goberno fainos (lei da paisaxe, limitacións construtivas no litoral, licitación de saneamentos...), pero os resultados aínda están por ver.

Sexamos amables cos turistas, como nos pide a Xunta. Evitémoslles, por exemplo, un paseo por lugares de cheiro nauseabundo ou paisaxes tapiados por inmensos galpóns. Pero mentres démonos présa en arranxalo.

.

Carlos Agulló