MOBILIZACIÓN CLIMÁTICA DOS POBOS

En setembro, numerosos xefes de Estado e de goberno de todo o mundo acudirán en Nova York a un cumio histórico sobre o cambio climático. Co noso futuro en xogo, imos consagrar un fin de semana a cambiar o curso da historia.

Para facer que este momento conte, necesitamos actuar - xuntos. En todo o mundo, a xente reunirase para un fin de semana de acción sobre o cambio climático que pasará á historia. A nosa demanda colectiva é "Acción, No Palabras,": Tomen a acción necesaria para crear un mundo cunha economía que funcione para as persoas e o planeta.

Dende accións de desinvestimento en Europa ata marchas contra o carbón na India e reunións anti-fracking en América Latina, poñeremos o foco sobre as nosas campañas especiais e as batallas locais en todo o planeta.

Organice un evento na súa comunidade e únase ao fin de semana da acción.

Pense neste fin de semana como unha oportunidade de combinar os seus esforzos cos doutros na súa comunidade, porque necesitamos demostrar aos asistentes ao cumio de Nova York a nosa forza en números. Vostede pode organizar marchas, manifestacións, talleres, tomar unha fotografía de grupo nun sitio icónico -- o que vostede decida! O que é realmente importante é dicilo ao mundo que é o momento das Acción, non Palabras sobre o cambio climático.

Rexistre o seu evento para facer que o movemento sexa aínda maior. Vostede poderá invitar os seus amigos e contactar coas persoas que se inscriban no seu evento. Máis abaixo encontrará suxestións de actividades que pode levar a cabo na súa rexión.

Non esqueza enviarnos as súas fotografías e compartilas nas redes sociais usando o hashtag #peoplesclimate.
Despois de rexistrarse, enviarémoslle recursos adicionais para asegurarse de que o seu evento sexa un éxito. Poderá evitar a información do seu evento máis tarde, así que non fai falta que o teña todo pensado por agora -- o importante é empezar, así que rexistre o seu evento aquí debaixo!

OS EFECTOS DO CAMBIO CLIMÁTICO

O CHAN URBANO DE TODO O MUNDO TRIPLÍCASE

-O mapa máis detallado do planeta mostra o retroceso das árbores

-Malia o aumento de poboación, os campos de cultivos redúcense

-As zonas polares aínda non reflicten o efecto do quentamento

O mapa máis detallado feito xamais sobre os usos que se dan á superficie terrestre mostra como a urbanización vai comendo terreo a pasos axigantados. No último traballo, o Global Land Co ver-SHARE que publicou a Organización para a Alimentación e a Agricultura da ONU (FAO), se considera ocupado artificialmente xa o 0,6% do terreo. A propia FAO fai unha comparación con outro mapa similar, o GLC2000, de hai 14 anos. Aínda que a tecnoloxía mellorou moito e o detalle do novo mapa é moi superior, entón atribuíase a construcións humanas o 0,2% da superficie. Iso quere dicir que en apenas 13 anos este uso do terreo se triplicou.

Para confeccionar o mapa partiuse das imaxes dos satélites, pero fixo falta interpretalas. John Latham director do proxecto da FAO, aclarou á web de información científica SciDev que en moitos casos houbo que cruzar eses datos cos dos propios países, buscando sempre a información máis exacta (algo que en moitos casos non é doado). Por exemplo, dende o espazo é complicado distinguir se un territorio o ocupan pradarías salvaxes ou campos de cultivo, ou se se trata dunha zona de monte baixo. Para verificar as conclusións, fixéronse máis de mil visitas a lugares de todo o planeta.

Se o aumento da superficie construída é grande en termos relativos, en termos absolutos éo máis a perda de superficie dedicada a zonas arboradas (bosques ou selvas incluídas). Os pulmóns do planeta, clave pola súa absorción de dióxido de carbono e emisión de osíxeno, sofren unha redución continua. En 2000 ocupaban o 29,4% da súa superficie; en 2013, baixara o 27,7%. Malia o descenso, segue sendo a maior proporción entre os 11 usos do terreo catalogados neste mapa (e suponse que nos futuros, xa que, como advirte a FAO, gran parte da utilidade deste tipo de traballo é manter a información actualizada no tempo para saber as tendencias).

Igual de preocupante é a outra cara da moeda. Os terreos desérticos ou improdutivos aumentaron mesmo máis do que os bosques diminuíron: pasaron de ocupar o 13,3% da superficie da Terra a representar o 15,2%.

Curiosamente, malia o aumento de poboación rexistrado neses 13 anos (pasou de 6.100 millóns a 7.200 millóns), coas necesidades de alimentos que eles leva consigo, a superficie destinada a cultivos reduciuse en 3,1 puntos porcentuais, baixando do 15,7% ao 12,6%.

De todos os usos do chan, só hai un que se mantén sen cambios nos 13 anos que separan os dous mapas: o dedicado a zonas de xeos perpetuos (basicamente, as rexións polares, pero tamén os glaciares). A pesar do quentamento, as cifras totais son iguais: o 9,7%. Isto non quere dicir que non haxa desxeo polo quentamento global, senón que este aínda non afecta ás grandes cifras e, tamén, que o mapa mide superficies, pero non volumes: non é o mesmo unha capa de xeo dun quilómetro que unha de 100 metros.

Por último, na parte que se refire a augas continentais (lagos, encoros, ríos), brañas e manglares hai un sorprendente aumento: pasan do 1,7% ao 2,7%. A FAO non dá unha explicación a este fenómeno.

Parte destas variacións, advirte a FAO, poden deberse a diferenzas técnicas, pero mostran tendencias que indican cara a onde vai o planeta: unha Terra menos verde e con máis asfalto, formigón e desertos.

INFORME DO PANEL INTERNACIONAL DO CAMBIO CLIMÁTICO

-O cambio climático traerá máis pobreza, éxodos e violencia

-Os impactos do quentamento xa nótanse en todo o mundo, alerta o último informe da ONU

-Crecerán neste século se non se adoptan medidas

Os impactos do quentamento global xa son visibles en todos os continentes e en todos os océanos, alerta o último informe do Panel Intergobernamental de Expertos sobre o Cambio Climático (IPCC), que debuxa un panorama futuro moi lúgubre se os líderes mundiais non actúan a tempo. De non adoptar medidas, o texto prevé que durante este século aumente o desprazamento de poboacións, sobre todo en zonas litorais que se verán afectadas pola suba do nivel do mar, as inundacións e a erosión das costas. O informe tamén alerta sobre o descenso das colleitas, a extinción de especies e a degradación dos ecosistemas. E apunta mesmo ao risco de que se produzan conflitos violentos ou guerras civís...

O CAMBIO CLIMÁTICO TRAERÁ MÁIS POBREZA, ÉXODOS E VIOLENCIA

Os impactos do quentamento nótanse en todos os continentes e océanos, alerta o último informe da ONU

GROENLANDIA QUEDA SEN XEO SUPERFICIAL

Coa situación de "shock" en que estamos pola economía, este tipo de noticias pasan desapercibidas... pero a súa importancia é enorme.
A cobiza ilimitada e a irresponsabilidade criminal do capitalismo non só levaron a unha crise económica monstruosa, senón a unha deterioración acelerada do planeta cuxas repercusións en sufrimento humano poden ser aínda moito maiores do que vimos ata agora.
Si, refírome ao cambio climático, ese feito xa indiscutible, que Rajoy negaba non hai moito (baseándose nun "primo de zumosol experto" que dicía ter).
É verdade que a Terra sufriu numerosos cambios climáticos debidos a causas naturais, algúns moi catastróficos. Pero a novidade do actual é que a intervención humana o está a acelerar vertixinosamente. Sabemos que o resultado vai ser terrible, pero ninguén renuncia aos seus beneficios a curto prazo para reducir a emisión de gases...
Parece unha actitude suicida, totalmente irracional, pero non o é... Non o é para a minoría de supermillonarios (a grande oligarquía capitalista) que poderán manter algúns "oasis" de terras fértiles, con boas temperaturas e libres da desertización e as inundacións: o resto da humanidade (centos de millóns de persoas) pódense (podémonos) ir á merda e comer uns a outros cando o seu hábitat sexa tragado polas augas, ou se converta nun deserto estéril pola seca perpetua.
Por instinto de supervivencia deberiamos reaccionar.

O QUENTAMENTO GLOBAL NON EXPLICA OS CAMBIOS LOCAIS

Os métodos para atribuír impactos biolóxicos son inadecuados, segundo un grupo de científicos

A fixación por consagrar unha relación entre a perda de biodiversidade e o cambio climático provocado polo home pode estar levando aos científicos a perder a perspectiva e a deixar de lado o seu principal obxectivo: o de determinar as causas da desaparición dalgunhas especies, para axudar a combatelas e adaptar os ecosistemas aos problemas que afrontan. É a tese que defende un grupo de científicos na revista Nature Climate Change, e que pretende pór en xaque os métodos do Panel Intergobernamental sobre Cambio Climático (IPCC) da ONU.
"Estamos lonxe de poder alcanzar modelos realistas que unan bioloxía e clima e, no intento por alcanzar esta meta, arriscámonos a centrar os esforzos científicos lonxe da cuestión fundamental da adaptación", asegura este grupo no seu artigo.
Un dos asinantes é o científico español do CSIC, Carlos Duarte, quen asegura que o IPCC está propondo procedementos "ineficaces" para previr o impacto do cambio climático. "As especies non cambian de modo global, senón dentro de ecosistemas particulares. Por iso, os modelos dos climatólogos non serven para determinar, por exemplo, que parte da mortalidade de posidonia [unha planta mariña] nas Illas Baleares é debida á acción do home e que parte débese a un proceso natural derivado do cambio climático", explica.
O artígo insiste en que os modelos serven para establecer lecturas a gran escala, pero que hai que analizar outros problemas, como a polución ou a sobreexplotación da pesca.

IMPOSTURA ECOLÓXICA

O afastamento de España do cumprimento dos obxectivos de emisións de CO2 establecidos no Protocolo de Kioto evidencia o abismo entre a túzara realidade e o ilusionismo verbal das proclamas ecoloxistas do Goberno, á vez que simboliza o fracaso da súa política enerxética.

A pesar do impacto da crise na actividade industrial e dos enormes investimentos en enerxías renovables acometidas nos últimos anos, a posición de furgón de cola que ocupa o noso país como un dos maiores contaminantes de Europa terá un custo de 638 millóns de euros, o maior da UE, para poder cumprir o compromiso de que as emisións no período 2008-2012 sexan un 15% superiores ás de 1990 e non do 35%, como apuntan as proxeccións de Bruxelas. A tríada seguridade-competitividade-sustentabilidade debe vertebrar o desenvolvemento dunha política enerxética de Estado con visión de longo prazo, incompatible coa inoperancia e os bandazos dun Goberno que ten ao sector paralizado e sumido na incerteza e a inseguridade xurídica.
O déficit de tarifa -diferenza entre ingresos e custos do sistema eléctrico- disparouse ata os 20.000 millóns de euros, principalmente polas desorbitadas curmás recibidas polas fotovoltaicas e as termosolares; decretouse o peche da central nuclear de Garoña desoyendo todos os informes técnicos favorables ao seu funcionamento; incumpriuse a normativa vixente para a fixación da tarifa eléctrica e impúxose por decreto a utilización do carbón nacional -máis caro e contaminante que o importado- á conta das centrais de gas, máis limpas e eficientes. Un balance decepcionante que contamina a todo o sector.

Expansión

O QUENTAMENTO DO MAR AMEAZA O MARISQUEO EN GALICIA

Algunhas especies perigan polos cambios na salinidade e a temperatura

O cambio climático avanza e faio pisando o acelerador. Desde o Instituto Español de Oceanografía (IEO) de Vigo, o investigador Benito Peleteiro (experto en reprodución de peixes e acuicultura) alerta do perigo que se cerne sobre sectores estratéxicos para Galicia. "O marisqueo está no gume da navalla", di. Aumenta a temperatura do mar (0,2 graos por década), descende o pH e recórtase a produción das rías, segundo alerta un informe de 2009 do Sistema Información Ambiental de Galicia.
O cambio climático "é evidente porque se ve", di Peleteiro. "A auga que collemos aquí é practicamente oceánica. houbo rexistros en 2009 de ata 26 graos e o ano anterior de 24, cando o normal era moverse entre 12 e 20 graos de máxima. É unha cousa que empeza a ser moi seria".
E é que hai unha serie de parámetros que inflúen de forma determinante no curso biolóxico, como a temperatura da auga. "Nós manipulámola para acelerar ou retardar un proceso, para inducir a reprodución dunha especie, acelerar o desenvolvemento embrionario ou o crecemento". O cambio de sexo é, ademais, unha das consecuencias que pode traer o quentamento global. O IEO traballa sobre esa teoría en especies de gran interese comercial para Galicia, como o rodaballo, a fin de conseguir producións só de femias porque "crecen máis rápido". "A temperatura exerce unha influencia determinante na definición do sexo e intentamos comprobar en que momento da vida do peixe podemos determinar que sexan femias ou machos". "Estamos falando de marxes de, se cadra, dous graos", que poderían alcanzarse antes de 100 anos. O feito de que a balanza inclínese cara a un xénero ou outro producirá "un desequilibrio ecolóxico moi importante".
Consecuencia inmediata desa variación de temperatura son os desprazamentos. Exemplo diso é o bonito, que xa empezou a buscar augas máis frías, un comportamento tamén previsible para a sardiña. Se fai uns anos o bonito pescábase a 50 millas da costa, agora a flota debe trasladarse case ata augas irlandesas. Un caso que pon de manifesto dous factores determinantes para a supervivencia das especies: a capacidade de adaptación e a mobilidade. E aí entra en xaque o marisco, xa que o mexillón, a ameixa ou a navalla non teñen máis saída que adaptarse ou desaparecer en función da súa tolerancia aos cambios de salinidade. A ameixa fina e a navalla filtran ben. Sobre o mexillón, do que se producen 300.000 toneladas anuais en Galicia, pesa gran incerteza. Por iso Peleteiro avoga por "empezar a someter ao mexillón aos cambios que pode haber de aquí a 100 anos", algo que, segundo conta, "non se está investigando". O polbo é, con todo, unha das especies con maior capacidade de adaptación: "Ata unha subida de temperatura non lle viría mal".
Os cambios do pH van afectar tamén á calcificación dos moluscos bivalvos e iso pode derivar en irregularidades no crecemento. "O marisqueo é posiblemente o máis sensible ante o cambio climático. Ata que punto as especies poden adaptarse? As que sabemos que teñen un rango moi estreito de temperatura, case seguro que non, por exemplo, a ameixa babosa".
Outro asunto é a subida do nivel de mar. "Haberá zonas que poidan quedar alagadas, outras case desaparecer" e neste capítulo as marismas -Samil, Corrubedo ou Muros- e o interior das rías notarano especialmente.

El Pais

O CUME DE COPENHAGUE EMITIRÁ CO2 COMO CÁDIZ

As limusinas e os avións privados esperan ás personalidades que acudirán á cita

Un total de 1.200 limusinas e 140 avións privados foron reservados xa en Copenhague para trasladar ás personalidades que visitarán o cume, segundo aseguraba o diario británico The Daily Telegraph.
Á capital danesa acudirán 105 xefes de Estado, 20.000 delegados e 5.000 xornalistas, ademais de celebridades como Leonardo dei Caprio, Daryl Hannah ou Bob Geldof, e dignatarios como o príncipe Carlos de Inglaterra e o arcebispo Desmond Tutu.
O xornal afirma que todo este movemento de personalidades implica que o cume emitirá, en doce días, un total de 41.000 toneladas de CO2 equivalente. Esa cifra é similar ao que emite unha cidade do tamaño de Cádiz no mesmo período.
-Calculando o prezo do acordo-
100.000 millóns de euros
A UE propón a creación dun fondo internacional para combater os efectos do quentamento nos países pobres. Este fondo alcanzaría os 100.000 millóns de euros anuais en 2020.
1,5% do PIB
Os países africanos, os que máis van sufrir o cambio climático, esixen que o cheque de Copenhague alcance o 1,5% do PIB dos países industrializados, unha suma moito maior que a proposta pola Comisión Europea.
135.000 millóns de euros
Oxfam propuxo que os países ricos poñan sobre a mesa 100.000 millóns de euros en 2012, co obxectivo de chegar a 135.000 millóns anuais en 2020, á marxe do 0,7% do PIB de axuda ao desenvolvemento.
5,7 billóns de euros
O mundo dedicou 5,7 billóns de euros para reflotar bancos en quebra, segundo Oxfam

"UN CUME É COMO UNHA GUERRA"

Dous asesores da ONU explican as reviravoltas das reunións sobre o clima en vésperas da cita danesa

Toda cume sobre o clima, como a que comeza o luns en Copenhague, deixa tras de si grandes titulares, pero tamén unha intrahistoria que non adoita saír á luz. Consensuar un acordo entre máis de 190 países e 20.000 delegados non é unha tarefa fácil, e nas negociacións, moitos representantes fan patente o seu escaso interese por que ese diálogo convértase en acordo. Así o explican Michael Monaghan e Neves Álvarez, que teñen 20 anos de experiencia como asesores nos cumes da ONU que precederon a Copenhague, como a de Río de Janeiro en 1992 ou a que alumou o Protocolo de Kioto en 1998.
"Nun convenio celebrado en Bahamas, algúns representantes pasábanse o día na praia no canto de estar traballando na reunión", lamenta Álvarez. Esta experta da Dirección para a Protección da Natureza do Consello de Europa, en Estrasburgo, traballou para a ONU como coordinadora e enlace coas ONG en Río e outras reunións.
"Algunhas veces escoitas cousas incribles", comenta Monaghan, parella de Álvarez. Este experto da ONU participou nas negociacións de Río e Kioto e foi asesor do Goberno británico. "Nunha ocasión, o Goberno de Indonesia demandaba o seu dereito a ter Coca-Cola", recorda. Matiza que en moitas ocasións tamén queda sen recoñecer o duro traballo que se realiza entre bambalinas. "Un ten a idea do glamour que aparece na televisión", comenta, "pero nalgúns cumes houbo sesións de 34 horas de traballo continuo, sen durmir".
"Un cume pode chegar a ser como unha guerra, pero sen armas", destaca Álvarez. "Tanto en cambio climático como en biodiversidade, os negociadores de países como India, Brasil ou Bangladesh están moi ben informados, e as negociacións son moi duras", destaca.
Clinton e Kioto

Os expertos inciden na importancia de que a estas reunións acudan representantes de máximo nivel, sobre todo no caso dos países máis poderosos. "O feito de que [Bill] Clinton enviase á Al Gore a Kioto no seu lugar xa foi un indicador da posición estadounidense acerca da firma do protocolo", recorda Mona-ghan. "Al Gore intentou mellorar a súa posición dentro dun moi pequena marxe de manobra, pois o poder de empresas e países petrolíferos era e segue sendo enorme", engade.
Nesta ocasión, o presidente de EEUU, Barack Obama, anunciou que visitará o cume de Copenhague o mércores, pero aínda non confirmou se estará para a firma do acordo final, que está prevista para o 18 de decembro. Álvarez alerta dos perigos que tería non chegar a un acordo, pois o cambio climático converteuse nun problema de dimensións globais que afecta a todos os países, ata aos que negan o quentamento. "Moitos non se dan conta de que agora se trata da nosa propia supervivencia", conclúe.

Publico

O ÁRTICO ADELGAZA MEDIO METRO

Un estudo di que en catro anos perdeuse unha masa de xeo como Alaska e que a capa é cada vez máis fina

O Ártico dá síntomas de debilidade. Os científicos que observan constantemente a evolución do casquete polar só extraen consecuencias negativas ao analizar o comportamento dos últimos anos. Un informe elaborado pola NASA e a Universidade de Seattle (EEUU), publicado na revista Journal of Geographical Research Oceans, afirma que o xeo do Océano Glacial Ártico é cada vez máis escaso. A superficie que ocupa a masa xeada reduciuse, desde 2004 ata 2008, nun tamaño similar ao de Alaska, reduciu o seu espesor en máis de medio metro e, aínda por riba, o xeo que sobrevive ao verán é cada vez menor.
É a primeira vez que se realizan estimacións deste tipo, grazas aos resultados que proporcionou o ICESat , o satélite da NASA encargado de observar as nubes, o xeo e a superficie da Terra. No caso particular do Ártico, existe unha característica fundamental á hora de afrontar o estudo: o volume de xeo non é constante durante todo o ano. No inverno, a ausencia de luz solar facilita un incremento substancial da capa de xeo, pero no verán, a chegada do sol, do vento e das correntes oceánicas provoca unha perda por desxeo de gran importancia. Dentro deste proceso de contracción, observouse que as ganancias de xeo no inverno non están compensando as perdas no verán. Desta forma, o volume total de xeo reduciuse durante os últimos 4 anos en 1,54 millóns de quilómetros cadrados (km2).

Menos xeo vello

A perda de xeo non só se observa no volume total, senón tamén no espesor da capa xeada. As medicións do ICESat estiman que, desde 2004 ata 2008, o Ártico adelgazou 68 centímetros, a un ritmo de 17 centímetros ao ano. Neste período, é a primeira vez que o xeo novo é máis abundante que o xeo antigo. O xeo que conseguiu sobrevivir ao último verán é só o 32% do total, mentres o 68% formouse no último inverno.
Os últimos informes do Centro Nacional de Datos de Neve e Xeo de EEUU (NSIDC), publicados o 6 de xullo, confirman esta tendencia. En xuño, o Ártico perdeu 2,05 millóns de km2, a un ritmo de 68.300 km2 por día.
Desta forma, cando aínda queda por diante a metade da tempada de desxeo, que finaliza en setembro, o xeo que queda no Ártico está por baixo da media do período 1979-2000 e está só 337.000 km2 por encima dos datos de xuño de 2007, o ano no que se bateu o record de mínima superficie de xeo. O 16 de setembro dese ano, o volume reduciuse ata os 4,13 millóns de km2.
En xuño de 2009, as temperaturas máis elevadas rexistráronse no mar de Laptev e no de Beaufort, ao norte de Rusia e Norteamérica, respectivamente. En cambio, as zonas atlánticas marcaron temperaturas algo máis baixas do normal.

O PAI DO CAMBIO CLIMÁTICO DÚBIDA DAS RENOVABLES

O pai da teoría do cambio climático, Wallace S. Broecker, pasou por Madrid para recibir o Premio Fundación BBVA Fronteiras do Coñecemento , do que foi gañador na categoría de Cambio Climático. Precisamente un 15 de xuño, pero de 1952, este activista confeso comezaba a traballar no Observatorio Terrestre da Universidade de Columbia (EEUU), onde hoxe é catedrático. Perfecto coñecedor da evolución do clima e a química dos océanos, Broecker foi o primeiro científico que, en 1975, definiu o cambio climático nun artigo da revista Science.
O científico estadounidense está convencido de que as enerxías renovables non van conseguir producir a enerxía suficiente para poder substituír aos combustibles fósiles, polo menos nos próximos 50 anos. Durante ese tempo, as necesidades de enerxía vanse a ir incrementando exponencialmente, multiplicadas polo desenvolvemento de economías emerxentes. E, con elas, crecerán as emisións de dióxido de carbono.
Broecker sinala: "Os grandes cambios climáticos negociáronse dalgún modo nos océanos, na cantidade de CO2 que estes absorben da atmosfera. Pero os océanos unicamente son capaces de captar o 35% do CO2, polo que, a ese ritmo, ata o ano 2075 no mellor dos casos, non serían capaces de arrefriar o planeta". Neste contexto, o experto ve como única alternativa un sistema híbrido, no que, por unha banda, sígase impulsando o desenvolvemento das enerxías alternativas e, ao mesmo tempo, captúrese CO2 da atmosfera. Máis aínda tendo en conta que, na súa opinión, "é necesario reducir as emisións de CO2 nun 90%".
Para defender esta teoría, Broecker apóiase nas investigacións do seu colega da Universidade de Columbia Klaus Lackner, que desenvolveu un sistema mediante o cal é posible capturar o dióxido de carbono.
Destino, os acuíferos
O almacenamento podería realizarse nos acuíferos de auga doce, no fondo mariño, inxectándoo nas rocas basálticas ou nas rexións polares, pero esta é a opción máis remota. "A vantaxe dos acuíferos", sinala o experto, "é que todos os países posúen algúns e non serían necesarios tratados internacionais". Precisamente Noruega, segundo indica Broecker, "leva preto de sete anos almacenando CO2 nun acuífero arenoso debaixo do mar do Norte, con resultados bastante satisfactorios".
Broecker explica que os países industrializados emitiron xa moito CO2, especialmente EEUU, e hai que facerse "responsable diso. É necesaria a creación dunha axencia internacional que se poña xa ao choio", engade.
O científico precisa que a Unión Europea xa mantivo importantes reunións para desbloquear orzamentos destinados a este propósito. No entanto, asegura: "O asesor científico do presidente Obama díxome en persoa que se prevé a posta en marcha de 50 proxectos pilotos para capturar CO". De feito, o propio Broecker participa nun destes programas en Islandia.
O próximo mes de decembro celébrase o Cume de Copenhague, na que se deberían definir os límites de emisión de CO2 de cada país para substituír o Protocolo de Kioto. O experto cre que, a diferenza do que pasou noutros cumes, "esta vez a achega de EEUU será positiva". Subliña, en todo caso, que é necesaria a concienciación de países como China, ademais de superar barreiras políticas de outrora, "como as do bufón que tiñamos de presidente e que se encomendaba unicamente ao que lle ditaba o seu señor", ironiza, en referencia ao ex presidente de EEUU, George W. Bush.
O hemisferio norte quentarase máis que o sur
Na actualidade, os últimos estudos paleoclimáticos que dirixe Broecker desde fai un ano e medio encamíñanse a demostrar que o clima pode sufrir bruscos cambios en períodos, ata inferiores a 20 anos. Baseándose en datos de lagos pechados e das estalagmitas en covas, o científico desenvolve patróns de precipitacións, "que se van reducindo; a diferenza do que sucedeu na época glacial, o ecuador térmico moverase cara ao hemisferio norte, que se quentará máis, movendo consigo as precipitacións".

O G8 SUSPENDE EN CAMBIO CLIMÁTICO

Os países do G8 suspenden nas súas políticas para loitar contra o cambio climático. O último informe "Scorecards do Clima do G8" (puntuacións climáticas para o G8) sinala que Alemaña, seguido de Reino Unido e de Francia, estase comportando mellor en comparación co resto das nacións ricas. Italia e Xapón atópanse entre o grupo de países cunha puntuación intermedia, mentres que Canadá, Estados Unidos e Rusia sitúanse por detrás, a pesar de que EEUU escalou unha posición. Segundo WWF, se España incluísese na comparativa dos países do G8, ocuparía o sexto lugar por detrás de Xapón.
O informe presentado por WWF e Allianz SE, elaborado por Ecofys, puntúa segundo as súas políticas de cambio climático aos principais oito países industrializados e aos cinco máis importantes en desenvolvemento. O ranking dos estados con mellores políticas sobre clima lidérao Alemaña, mentres que Canadá atópase en última posición. No medio están Reino Unido, Francia, Italia, Xapón, Rusia e EEUU. Analizando a España cos mesmos criterios, obtense unha puntuación que sitúa ao noso país por detrás de Xapón e por diante de Rusia, EEUU e Canadá.
A só cinco meses das cruciais negociacións en Copenhague (Dinamarca), a edición 2009 do informe anual de WWF e Allianz "Scorecards do Clima do G8", mostra que, aínda que se realizaron algúns esforzos, as medidas adoptadas seguen sendo insuficientes para encamiñar ao mundo cara a unha economía baixa en carbono.
O informe tamén sinala a falta dun claro líder entre as nacións analizadas e, a pesar de que Alemaña mellorou lixeiramente a súa cualificación, países como Canadá e Rusia suspenderon a proba.

WWF

OS GLACIARES ENCOLLEN NUN INSTANTE

Un estudo sobre un glaciar prehistórico mostra que poden retirarse en só séculos

Os actuais glaciares que forman as capas de xeo de Groenlandia e a Antártida poden diminuír de tamaño e retirarse en só uns centenares de anos, o que en clave xeolóxica son uns instantes.
Un estudo, aparecido na revista Nature Geoscience, recolle os resultados dun traballo de campo sobre un glaciar prehistórico situado no Ártico canadense. Paleoclimatólogos da Universidade de Buffalo (EEUU) demostran como esta capa de xeo encolleu nuns séculos.
Os autores do traballo cren posible que a retirada poida repetirse, co risco que suporía unha subida das augas nas zonas costeiras.
"Moitos glaciares da Antártida e Groenlandia comparten as mesmas características do que estudamos", di Jason Briner, un dos autores do estudo e profesor de xeoloxía nesa universidade. "Baseados nos nosos datos, tamén eles podería encoller nun instante xeolóxico", engade.
O estudo revela que o período de rápida retirada dispárase cando o glaciar entra nas augas profundas do océano, ao redor dun quilómetro mar dentro. Se os glaciares actuais teñen o mesmo patrón, "poderían sufrir unha retirada moito máis rápida que a que vimos ata agora", dixo Briner.

ESPAÑA XA GASTOU 479 MILLÓNS EN COMPRAR CO2 A OUTROS PAISES

As emisións caeron un 8% en 2008, segundo Medio Ambiente, o maior descenso desde 1990

O Goberno e as empresas españolas xa gastaron 479,8 millóns en compra de dereitos de emisión de dióxido de carbono a institucións internacionais, para compensar o exceso respecto do que lle permite o Protocolo de Kioto. Así o revela o informe Sustentabilidade en España 2008 e que ten previsto presentar a ministra de Medio Ambiente, Elena Espinosa
Este informe elabórao o Observatorio da Sustentabilidade de España (OUSE), un organismo adscrito ao ministerio e á Universidade de Alcalá e que debería ter periodicidade anual. Con todo, en 2008, a OUSE non elaborou ningún informe, o que non impediu ao ministerio renovar o convenio co organismo.
O informe sinala como a Administración adquiriu xa dereitos de emisión por 69,12 millóns de toneladas de CO2, para o que se investiron 404,8 millóns de euros por parte do Goberno e de empresas como Endesa, Gas Natural, Abengoa ou Hidrocantábrico. Ademais, xa sumou 75 millóns para próximos anos.
España emite actualmente un 42% máis de CO2 que en 1990, aínda que a repartición na UE de Kioto só lle permite superar ese nivel nun 15% en 2012. En 2008, as emisións caeron un 8%, segundo Medio Ambiente, o maior descenso desde 1990.

ALGUÉN OÍU AO CUCO?

O canto do cuco

A primaveira silenciosa é o título dun peculiar best-seller , escrito nos anos sesenta pola bióloga americana Rechel Carson, que se convertería en libro de cabeceira do entón incipiente movemento ecoloxista. O que se utiliza agora como metáfora do que pode suceder se mantemos o empeño en esnaquizar o espazo no que vivimos naceu, con todo, como expresión precisa das consecuencias do uso intensivo en EE.UU. de pesticidas altamente tóxicos. O DDT entrou na cadea trófica e matou ás aves que coas súas trinos anunciaban o fin do inverno.
Nos bosques dalgunhas zonas de Galicia non se escoitou esta primaveira o canto do cuco, segundo contábanos fai uns días un experimentado ornitólogo que coñece ben o medio natural galego. Pode ser algo conxuntural, pero o silencio do ave puidese ser tamén o aviso de que algo non vai ben. As rías non están saneadas, os ameneiros das ribeiras están enfermos e hai pragas que afectan a eucaliptos, piñeiros e carballos.
Poida que non lle deamos demasiada importancia á desaparición duns cantos bosques de ribeira, refuxio de aves e protección de regachos. Tampouco en Estados Unidos inquietou demasiado nos anos cincuenta a elevada mortaldade de ardillas. Algo máis preocupou á poboación cando empezaron a morrer os gatos que tiñan como mascotas. Pero non se puxo remedio ata que se tivo a certeza de que o incremento dos casos de cancro de mama e os problemas de fertilidade estaban relacionados cos pesticidas utilizados para acabar cos escaravellos.
Para moitos, darlle importancia ao canto do cuco é unha excentricidade de quen teñen resoltas as necesidades máis perentorias. Con todo, a confirmación de que a especie non volve aos nosos bosques podería traer o mesmo agoiro que o xílgaro que non regresa do interior dunha mina. A primaveira silenciosa é unha estación inhóspita.

A ECOLOXÍA SUCUMBE Á ECONOMÍA

A crise dá un respiro a Kioto a curto prazo, pero que ninguén se engane: aparca decisións crave.

Fai un ano, o presidente do Goberno, José Luís Rodríguez Zapatero, repetía que nuns meses convocaría unha conferencia de presidentes autonómicos para abordar o problema do cambio climático. Acórdanse desa reunión? Non, non se acordan. Nunca se celebrou.
A Xunta de Andalucía ten previsto reformar ata sete leis ambientais para "axilizar o desenvolvemento de actividades económicas". Trátase de facilitar a actividade económica nalgúns parques naturais e autorizar con maior rapidez campos de golf "de interese turístico".
Hai máis exemplos. E en todo o mundo. En decembro do ano pasado no Cume Mundial do Clima de Bali o ministro alemán de Medio Ambiente, Sigmar Gabriel, pedía ao mundo valentía para "reducir as emisións de gases de efecto invernadoiro un 50%". Agora Alemaña insiste en que para as súas empresas sería moi complicado cumprir o obxectivo de reducir as emisións un 20% que pactou a Unión Europea para 2020 e que limitar por lei as emisións dos coches afundirá a industria do automóbil.
Unha decena de países da Unión considera que non é o momento de aprobar o ambicioso plan de redución de emisións e fomento de enerxías renovables a pesar de que en só un ano a ONU debe aprobar un acordo que substitúa ao Protocolo de Kioto e que, sen o empuxe da UE, o acordo está practicamente abocado ao fracaso. O secretario de Estado para a UE, Diego López Garrido, afirmou que España apoia a proposta da Comisión para reducir as emisións de gases de efecto invernadoiro: "Non só é compatible a loita contra a crise financeira e a do cambio climático senón que non reducir as emisións agravaría a primeira".
A tormenta económica perfecta (crise financeira, explosión da burbulla inmobiliaria, aumento do paro e inflación) fixo que o cambio climático e o medio ambiente queden, se non aparcados, si lonxe das prioridades dos gobernos. A paradoxa é que os efectos desta relaxación normativa non se verán a curto prazo -a crise pode chegar a ser boa para o medio ambiente- senón nuns anos.
Hai moitos factores polos que un ecoloxista poderíase alegrar da crise. O consumo de gasolinas en España nos primeiros oito meses do ano baixou un 6% respecto ao mesmo período do ano anterior, segundo datos do Ministerio de Industria. Rede Eléctrica de España asegura que o consumo de electricidade entre xaneiro e outubro subiu só un 2% (durante anos o ritmo de crecemento foi moi superior). As emisións de CO2 do sector eléctrico en agosto foron un 21% inferiores ás do mesmo mes de 2007 (datos de WWF/Adena).
Isto, unido ao afundimento no consumo de cemento (un 18,6% menos ata agosto), a baixada na produción do ladrillo, cerámica e demais industria auxiliar da construción, gran consumidora de enerxía, fai presaxiar un bo ano de emisións de gases de efecto invernadoiro. Ademais, o aumento do prezo da tonelada de CO2 emitida fai que non sexa tan atractivo queimar carbón. Todo sopra a favor da redución de emisións logo de anos de mala sona (España emite un 50% máis que en 1990 e é o país desenvolvido que máis se afasta de Kioto).
Por outra banda, o fin da burbulla inmobiliaria salvou valiosos enclaves do ladrillo. O Goberno de Murcia, do PP, desprotexeu por lei un parque natural na costa para construír unha cidade de vacacións só comparable a Mariña d'Or. Chamábase Mariña de Cope e, aínda que oficialmente segue adiante, ninguén cre que as construtoras e caixas de aforros que o impulsan teñan capacidade neste momento para construír as 11.000 vivendas, 22.000 prazas hostaleiras, cinco campos de golf e unha mariña interior artificial con 2.000 amarres, que están previstas no plan.

EUROPA ACHÉGASE A KIOTO

As emisións da UE dos 15 baixan un 5%, fronte ao 8% prometido

O alto prezo dos combustibles fósiles, a caída do consumo de gas e petróleo, así como o clima máis tépedo rexistrado en Europa contiveron as emisións de gases de efecto invernadoiro no continente. Estas situáronse en 2007 (último ano de datos uniformes para todos os países) un 9,3% por baixo das de 1990, segundo informou a Axencia Europa de Medio Ambiente (EEA, nas súas siglas en inglés). 1990 é o ano base ao que se refiren os recortes estipulados no Protocolo de Kioto. En canto á evolución no ano, en 2007 as emisións europeas caeron un 1,2% respecto ao anterior, o que supón 59 millóns de toneladas de CO2
A redución fixada en Kioto para a UE é do 8% en 2008-2012 respecto de 1990, polo que puidese parecer que xa cumpriu, pero non é así, porque ese 8% refírese á Europa dos 15 e quedan excluídos os novos países incorporados ata alcanzar os 27. Se se consideran exclusivamente eses 15 países comprometidos, a redución das emisións en 2007 era do 5%, polo que aínda quedan tres puntos que gañar na contención dos gases de efecto invernadoiro. O obxectivo pódese cumprir, segundo os expertos, á vista da evolución dos últimos anos. A caída interanual para os 15 da UE é de 1,6% en 2007 respecto de 2006, lixeiramente superior á media dos 27.
"Todos os países da UE dos 15 reduciron as súas emisións en 2007, excepto España e Grecia", informa a EEA.
Con todo, a caída importante das emisións españolas rexistrouse en 2008, cun 8% menos que o ano anterior, polo que o aumento respecto de 1990 está agora entre o 40% e o 42%, informou a secretaría de estado de Medio Ambiente. A tendencia considérase positiva pola caída das emisións pese ao crecemento económico rexistrado no período.
O obxectivo de España para cumprir Kioto é conter as súas emisións nun 15% de aumento máximo (pola repartición interna da UE), e se non o logra, como é seguro, terá que compensar a diferenza adquirindo dereitos de emisión de carbono no mercado internacional.
Un dato negativo a escala europea, segundo a EEA, é o aumento das emisións do transporte internacional, aéreo e marítimo, nun 6% (para a UE-27) respecto de 1990, aínda que están excluídas da contabilidade de Kioto.
De cara ao futuro, a UE comprometeuse a reducir as súas emisións nun 20% en 2020 respecto ao nivel de 1990 co obxectivo de evitar que as temperaturas medias do planeta suban máis de dous graos.

O CAMBIO CLIMÁTICO CAUSA 315.000 MORTOS AO ANO

A fame negra, enfermidades ou desastres climatolóxicos que xera, fará que esta cifra elévese a medio millón para 2030

O cambio climático mata a unhas 315.000 persoas ao ano por fame negra, enfermidade ou desastres climatolóxicos, e espérase que a cifra anual elévese a medio millón para 2030, sinala o informe dun estudo realizado polo Foro Humanitario Internacional (GHF).
O estudo estima que o cambio climático afecta seriamente a 325 millóns de persoas cada ano, un número que se dobrará con fartura en 20 anos, ata un 10% da poboación mundial (que agora é de aproximadamente 6.700 millóns).
As perdas económicas polo cambio climático representan máis de 125.000 millóns de dólares anualmente -superior ao fluxo de axuda dos países ricos aos pobres- e espérase que suba a 340.000 millóns cada ano para 2030, segundo o informe.
"O cambio climático é o maior desafío emerxente en termos humanitarios do noso tempo, causa sufrimento por centos de millóns de persoas en todo o mundo", dixo nun comunicado Kofi Annan, ex secretario xeral da ONU e presidente do GHF.
"Os primeiros e máis afectados serán os grupos máis pobres do mundo, e son os que menos fixeron para causar o problema", engadiu. O informe di que os países en vías de desenvolvemento soportan o maior peso humano e económico do cambio climático, mentres que as 50 nacións máis pobres contribúen con menos do 1% das emisións de dióxido de carbono que están quentando o planeta.
Annan instou aos gobernos que teñen previsto reunirse en Copenhague para un cume da ONU en decembro a que acorden un pacto mundial eficaz, xusto e vinculante que substitúa ao Protocolo de Kioto, o principal mecanismo para atallar o arrequecemento.
"Copenhague ha de ser o acordo internacional máis ambicioso xamais negociado", escribiu nunha introdución do informe. "A alternativa é a fame negra masiva, a inmigración masiva e a enfermidade masiva", engadiu.
O estudo advirte de que o verdadeiro impacto humano do calentamento mundial probablemente sexa bastante máis grave do que se predice porque usa escenarios moderados da ONU. As novas probas científicas apuntan a un cambio climático maior e máis rápido.
O informe pide unha atención particular para os 500 millóns de persoas que identifica como extremadamente vulnerables porque viven en países pobres máis proclives ás secas, inundacións, tormentas, aumento do nivel do mar e desertificación.