JAVIER MONTALVO-PROFESOR ECOLOXÍA

ENTREVISTA

UN PLAN CONTRA LOS CIUDADANOS

 NUNCA antes se había planificado una degradación ambiental tan rápida y extensa. El Plan General de Ordenación Municipal (PGOM) propone urbanizar más de 32 millones de metros cuadrados del medio rural de Vigo en los próximos 25 años. Desaparecerá la mitad de la superficie rural actual, minando la identidad local. Esta inundación inmobiliaria, como la describiría el prestigioso arquitecto urbanista Le Corbusier, no está justificada. No existen razones objetivas demográficas o de necesidad de viviendas que expliquen por qué se duplicará la capacidad residencial, con 123.000 nuevas viviendas. La construcción de la Ronda de Vigo, considerada la actuación vertebradora del Plan, sólo está justificada por esta desproporcionada urbanización.

¿Por qué esta desproporción? El arquitecto catalán Oriol Bohígas lo llama incontinencia urbana. Otras ciudades diseñan y conservan un cinturón verde, capaz de complementar las necesidades de una urbe escasa de espacios naturales como la nuestra y que, además, concentra una numerosa población. El PGOM, en cambio, promueve una expansión urbana brutal. Ignora los criterios ecológicos más elementales. Planea sustituir gran parte de la superficie verde periférica, formada por un valioso paisaje agrícola y forestal, por un ambiente gris, artificial y vulgar. Desaparecerá así alrededor del 20% de la superficie arbolada (unos dos millones de árboles), el 60% de los suelos productivos y de uso agrícola tradicional, y el 15% de la biodiversidad municipal. Candeán, Lavadores, Cabral, Brembrive, Beade, Valadares y Coruxo son algunas de las parroquias afectadas por este Plan.

El PGOM se ha elaborado sin la necesaria información pública y participación social. En Pontevedra, cuyo Plan General está en fase de redacción en la actualidad, existe una exposición en paneles y audiovisual de sus principales propuestas, ¿por qué no se ha hecho algo similar en Vigo?

La respuesta a las numerosas observaciones y deficiencias constatadas en el Plan por un informe de la Xunta de Galicia demuestra con una sinceridad elocuente el propósito de los redactores del PGOM, la empresa Consultora Galega. Declaran su apuesta por la desproporción e ignoran todas y cada una de las correcciones y recomendaciones sustanciales de la Xunta, en un ejercicio inaudito de empecinamiento contumaz.

El PGOM es para rasgarse las vestiduras, por la incoherencia insensata de muchas de sus propuestas y por las escandalosas deficiencias de los métodos usados para justificarlas. El «Estudio de sostenibilidad ambiental, impacto territorial y paisajístico» contenido en el Plan es incorrecto, incompleto y falaz, e incluso incumple varias exigencias legales. Demuestra la incompetencia profesional de Consultora Galega, suficiente para justificar la rescisión del contrato para elaborar el Plan. Considera que el valor ambiental y paisajístico del rural es bajo o muy bajo. El análisis del impacto de la transformación urbanística excluye el 70% del territorio y se limita a la ocupación del suelo, omitiendo importantes impactos indirectos. Los pobres comentarios de sostenibilidad demuestran su carácter sesgado: son consideraciones sobre el suelo protegido por la clasificación urbanística e ignoran los impactos sociales y los problemas ambientales urbanos.

El PGOM deja que el mercado sea el factor condicionante de la planificación, en vez de los principios de protección ambiental y los intereses y derechos de la ciudadanía. Es un plan que va contracorriente de los criterios de sostenibilidad local de la Carta de Aalborg -firmada por el Concello de Vigo- y de los principios de la Estrategia de Desarrollo Sostenible de Galicia.Consultora Galega ha planeado un desarrollo local insostenible para Vigo. Eso sí, con premeditación, alevosía y la licencia [urbanística] de la mayoría de nuestros representantes municipales. Aprobar un Plan insostenible siembra inseguridad jurídica y es mucho peor que imprudente: dificulta su aprobación definitiva por la Xunta y es un severo ataque contra la calidad de vida de los ciudadanos. (30-12-2004)

 

.O Dr. Montalvo xa advertía neste artigo publicado na Voz de Galicia, o 30/12/2004 -o mesmo día da aprobación inicial do PXOM de Vigo- das dificultades que tería a Xunta de Galicia para dar a aprobación definitiva ao PXOM de Vigo.

O Dr. Montalvo e autor do ditamen de SOSTENIBILIDADE DO PLAN XERAL DE ORDENACIÓN MUNICIPAL E DA CONSTRUCCIÓN DA RONDA DE VIGO

LA VOZ DE GALICIA

O 15-M VAI TER AS RENDAS DESTE PAIS

Miguel Bosé

 "O cantante Miguel Bosé, séntese decepcionado con Zapatero e di que "todos os políticos, sen excepción, son totalmente incompetentes"

"O 15-M vai ter as rendas deste país". Así de convencido se mostra nunha entrevista que publica este venres o diario 'O Mundo' ao cantante Miguel Bosé, quen, tras formar parte dos artistas da zeja, tamén asegura estar decepcionado co PSOE e José Luis Rodríguez Zapatero, así como con toda a clase política, pois, segundo afirma, "son todos, sen excepción, totalmente incompetentes".
"Cando un se sente preto duns políticos ou dunhas ideoloxías, acábaste decatando de que esa xente as perde. Ao final, esas ideoloxías eran o que diferenciaban os pensamentos da poboación e con esa diferenza se constrúen os consensos e enriquécese a democracia. Pero é que agora dá igual; se a economía lles gañou o pulso a todos! ", sinala Bosé.
E é que para o fillo de Lucía Bosé e Luis Miguel Dominguín "se está a facer todo o contrario ao sentido común". Dende hai moitos anos, a clase política é totalmente incompetente. Todos, sen excepción. E ademais pertencen a un sistema que deixou de funcionar. Están a intentar recuperalo a golpe dos mesmos patróns que usaron antes. Pero é que non vai resultar. Isto non funciona, rematouse. "Hai" que "reiniciar", considera.
Con este desencanto, Miguel Bosé, que cre que hai que ser "activos e activistas", asegura que "o 15-M e os movementos similares van ter as rendas deste país e de todo o planeta". " ¿Que te queda como cidadán? ¿Pagar todos os pratos rotos? ¿Pagar os desastres da banca, das finanzas e da clase política? ", pregúntase. "Antes a garantía era o voto nas eleccións, pero agora isto dá igual", engade. ´

'QUE ME AVISEN CANDO POÑAN EUROVEGAS, QUE ME VOU A PORTUGAL'

 Sobre o rescate a España, o artista di que comezou "coa foto das Azores a Aznar, cando Bush convenceu de que o negocio era o petróleo" e respecto á suba do IVE de concertos e do resto de espectáculos culturais opina que é "unha trangallada". "Supón discriminar, taxándoa, a área de creatividade, a arte e a cultura, tras a cal existe unha economía enorme que non descubriu nin este goberno nin o anterior nin o outro. E desincentivala así é condenala. Máis aínda agora que calquera forma de emoción te fai saír da gravidade do que estamos a vivir", apunta.
Por último respecto á posibilidade de que Eurovegas se instale en España, xa sexa en Madrid ou en Barcelona, Miguel Bosé indica que "parece que o que se quere é que vingan todas as mafias". "Moito traballo si, moitos investimentos, pero detrás de todo iso xa sabemos o que vai chegar. Que me avisen cando o poñan, que me vou a Portugal".

A SAIDA DA CRISE ESTÁ BLOQUEADA POLA FALTA DE LUCIDEZ E DE VONTADE POLÍTICA

O Nobel Krugman publica ¡Acabade xa con esta crise!, un ensaio que bota por terra os dogmas neoliberais e propugna as teses keynesianas para saír do estancamento económico.

O azoute dos neoliberais volveu, se é que algunha vez foise. ¡Acabade con esta crise!, unha alegación en defensa das teses económicas de Keynes e un lategazo a políticos e economistas neoliberais a quen culpa da recesión e o estancamento económico. "A crise que estamos atravesando é fundamentalmente gratuíta: non fai falta que suframos tanto nin destruír a vida de tanta xente"
Para o economista máis famoso do mundo a recuperación económica pasa por, principalmente, tres accións. "A forma máis directa é que o goberno gaste onde o sector privado non o fai", afirma. O Nobel sinala que está "máis que demostrado" que os cambios no gasto gobernamental moven a produción e o emprego na mesma dirección. "se se gasta máis, crecerán tanto o PIB real como o emprego, se se gasta menos, o PIB real e o emprego minguarán", engade.
As grandes mentiras do neoliberalismo:

Pero o economista non só constrúe alternativas, tamén desmonta falacias, mitos e dogmas neoliberais. Por exemplo: vivimos por encima das nosas posibilidades. A culpa desta crise financeira global é dos gobernos por empuxar ás entidades financeiras a dar crédito ás familias. Durante os trinta anos de políticas neoliberais, Occidente creceu como nunca antes na súa historia. A solución a esta crise pasa pola austeridade.
Para Krugman toda esta retahíla de frases que tanto oíron os cidadáns nos últimos anos non son máis que un puñado de falsidades pronunciadas por políticos e economistas a propósito de que están mentindo en moitos casos. Menten, porque, admitir que hai outras alternativas que as súas á saída da crise sería admitir que o seu movemento político e económico (o neoliberal) está equivocado. Porque o problema non empezou no 2008, senón nos 80 coas políticas que iniciaron Ronald Reagan en Estados Unidos e Margaret Thatcher no Reino Unido, que posteriormente se trasladaron a Europa.
"Para meternos nesta depresión fixeron falta décadas de malas directrices políticas e malas ideas (...) porque durante moito tempo estiveron funcionando moi ben para un puñado de xente rica e con moitísima influencia", escribe. Entre esas políticas está permitir que se fusionen a banca tradicional e a banca de investimento, a eliminación de límites ás taxas de interese, permitir a liberalización total dos produtos financeiros e así un longo etcétera de medidas tomadas entre os anos 80 e a actual que han desembocada en crear unha serie de grupos de presión como os bancos que non poden caer.

"HAI UNHA LEXIÓN DE XUÍCES PELOTAS"

O avogado murciano José Luís Mazón denunciou ante o Consello Xeral do Poder Xudicial (CGPJ) ao presidente do TSJV, Juan Luís de la Rúa, por non absterse na causa contra Francisco Camps, a pesar da súa proclamada amizade.

Cre que prosperará a súa denuncia?

A denuncia contra De la Rúa chegará ata o final; o Consello está composto por vocais nomeados polo PSOE e o PP. Creo que van apoiar ao xuíz, cometendo un gravísimo erro, do cal eu tratarei de sacar o máximo partido. Logo o caso subirá como contencioso ao Supremo e dentro de dous ou tres anos, se prospera o meu recurso, ordenarán abrirlle expediente por infrinxir o deber de abstención.
Que é o que argumentou ante o CGPJ?
A lei di claramente que o xuíz en quen concorra amizade estreita co litigante ten que absterse sen esperar a que se lle recuse. A amizade de Camps con De la Rúa foi feita pública polo propio Camps. Parecíame un sacrilexio ao dereito que un xuíz con amizades tomásese a liberdade de tomar unha decisión sobre o seu amigo para favorecerlle descaradamente.
Dubida da ecuanimidad da xustiza española?
Si. A mala xustiza produce inseguridade cidadá dunha gravidade superior á delincuencia rueira. En España hai unha lexión de xuíces pelotas do poder. Atopar un con personalidade e independencia custa traballo, e ás veces avergóñanse de ter a certos compañeiros. Un par de ruadas máis e cargámonos o edificio vetusto e ruinoso do poder xudicial.
"Nunha xustiza civilizada, esta intervención constitúe unha maiúsculo escándalo. Nunha xustiza desacreditada e asilvestrada como a nosa, as normas de ética disciplinaria non se aplican nin se esixen cando os presuntos infractores son personaxes influentes (Garzón, Gómez Bermúdez, de la Rua, etc.) ", sentencia o avogado.
O presidente da Comunidade Valenciana -no acto de toma de posesión da nova conselleira de Xustiza, Paula Sánchez de León, en substitución de Fernando de Rosa, designado polo PP precisamente para o CGPJ, o 19 de setembro- confesou publicamente que a súa relación con De la Rua era máis que amizade, e apostilou: "Deberiamos buscar no dicionario a palabra que defina esta leal, íntima e sentida colaboración."
Ao ser preguntado pola palabra que podería definir a súa relación con Camps, De la Rua dixo sentirse "feliz con esta excelente relación", que permitiu unha "colaboración perfecta na loita para reclamar máis órganos xudiciais ".
O 6 de marzo pasado, ao estudar a posibilidade de que o PSPV háxao recusado, o titular do TSJCV, a través dun comunicado, indicou que "mantén unha relación institucional e non persoal" con Camps.

¿ESTÁ VOSTEDE SEGURO DE QUE A AUGA QUE BEBE NON CONTÉN MEDICAMENTOS?

"Sogama é para restos sólidos urbanos e os fármacos non o son"."A combustión de medicamentos pode xerar gases cuxa composición descoñecemos"

Raúl Vieira doutor en Ciencias Biolóxicas:

A semana pasada foron incinerados na planta de Sogama máis de 400 toneladas de fármacos, ¿que efectos para a saúde pode ter isto?
Partimos dunha instalación de incineración que está pensada para residuos sólidos urbanos. Non todas as instalacións serven para todo. A combustión de fármacos pode empeorar a situación, porque pode xerar gases cuxa composición descoñecemos, así como as posibles reaccións.
¿Como se comportan esas emisións na atmosfera?
Coa combustión a elevadas temperaturas, as moléculas vólvense tremendamente reactivas e achegamos ao medio elementos impredicibles. En ciencia, é difícil valorar os seus efectos sen medicións nas emisións. Calquera situación que implique un incremento de emisión ambiental ten repercusións a nivel de saúde pública, por iso están reguladas pola lei.
¿Que sería o ideal, entón?
O ideal sería contar cunhas instalacións específicas, porque ao aproveitar unha instalación para outros usos que non son os propios pódense xerar problemas no propio proceso de incineración. Se calcinamos residuos con poder calorífico diferente a combustión empeorará e pode haber constituíntes que non coñecemos. En Sogama, un enxeñeiro pensou nuns materiais e nunha función determinada, e se se alteran esas condicións o resultado final non será o esperado.
En Cerceda acumuláronse durante máis de seis anos unhas 12.000 toneladas de restos de fármacos ¿Que perigos para a saúde pode supor isto?
É ilóxico ver que eses residuos foron a parar a un vertedoiro de residuos sólidos urbanos, nun ambiente moi oxidante. Esa mala xestión pode provocar que os principios activos dos medicamentos pasen a augas das depuradoras, que non están preparadas para eses compoñentes, e logo acaben nunha canle fluvial. En Cataluña déronse casos en que a fauna acuícola estaba sufrindo procesos de alteración hormonal por mor dos medicamentos, que provocan cambios metabólicos e nas hormonas.
¿Que residuos médicos son os máis perigosos?
Os residuos citotóxicos. Pero os antibióticos, se non se xestionan correctamente, tamén poden pasar a canles fluviais, e a maioría das captacións de auga en Galicia para consumo human están en ríos. O proceso de potabilización non é capaz de eliminalos e entran no corpo human. Como non os necesitamos, alteran a flora microbiana do noso organismo facilitando a aparición de resistencias. Así, cada vez téñense que usar antibióticos máis potentes que serán cada vez menos eficaces nas enfermidades menos graves. Poden aparecer cepas de salmonella ou escherichia ultrarresistentes.
¿Que ocorrería se aparecesen esas superbacterias?
Esta é a gran pregunta que se fan nestes momentos os profesionais do medicamento. Trátase dun grave problema de saúde pública, por iso é imprescindible realizar unha xestión diferenciada e razoable.
¿Como debe ser esa xestión?
Eses fármacos deben eliminarse e nunca mesturarse con outros residuos que, mediante procesos de lixiviación, pasen ao auga doce, como foi o caso de Sogama coas verteduras no río Lengüelle, que ademais é un afluente do Tambre.
Entón... ¿os medicamentos poden considerarse residuos sólidos urbanos?
Nunca. Nun medicamento debe efectuarse unha separación de partes. Os envases, cartóns e demais poderían ser asimilables a sólidos urbanos, pero o principio activo non, porque necesita ser destruído. Nas bolsas de lixo, por exemplo, non deberían ir nunca ansiolíticos, ante o perigo de que alcancen as augas. Se fixésemos unha enquisa, o 90% dos cidadáns coincidirían á hora de sinalar os compoñentes dos residuos sólidos urbanos, e moi poucos incluirían neste grupo aos medicamentos.

GALICIA É UN VERTEDOIRO POLA FALTA DE ÉTICA ARQUITECTÓNICA

Pedro de Llano asegura que a falta dunha "ética na natureza" está asasinando a "orde eterna" da paisaxe secular do noso país

Vinte anos despois da súa publicación, Edicións Xerais recupera Arquitectura popular en Galicia. Razón e construción, un dos traballos que hoxe aínda se considera a biblia sobre a cuestión e que para o seu autor, Pedro de Llano, significou o reencontro con Galicia despois de estudar na Universidade de Madrid, da que foi expedientado por activisnmo político. E se hai vinte anos, xa cría De Llano que a paisaxe rural galega estaba en proceso de desaparición, a situación hoxe parécelle aínda máis alarmante. "Estamos", asegura, "ante a morte dunha orde natural eterna, onde a arquitectura estaba perfectamente integrada na paisaxe natural. Ante esta violentación, como nunha cadea de atentados, estamos vendo como Galicia se vai convertendo nun vertedoiro de operacións cheas de ignorancia de todo tipo"-
Daquela arquitectura que estudara a primeiros dos anos setenta queda moi pouco: o campo galego perdeu desde entón medio millón de empregos no campo e na próxima década aínda se reducirá noutros setenta mil máis. "Abonda ver a degradada situación dos nosos montres para comprender que, cando chega un momento climatolóxico difícil, arde facilmente. Igual lle acontece á costa: foi destruída totalmente e en momentos difíciles, como nas pasadas chuvias, veñen as inundacións. A miña visión disto é moi pesimista. Se rompemos unha paisaxe que custou séculos contruír e non facemos nada por transformala, destrruímos un dos nosos maiores signos de identidade".
O problema principal, opina, reside na falta dunha visión ética da natureza. Na construción desa ética, Arquitectura popular en Galicia trata de facerlle ver á xente que ese tipo de construcións -"a arquitcetura sen arquitectos"- nos pode ensinar a facer a arquitectura do futuro. E ese futuro pasa por unha rigurosidade "onde o concepto sexa fundamental e a forma unha consecuencia dunhas necesidades. Unha arquitectura onde a ornamentación é innecesaria". Eses principios son os que rexen, ademais, a súa docencia: "Os meus alumnos deben entender que facer arquitectura é facer o escenario da vida para as próximas xeracións e non podemos facer frivolidades, senón unha arquitectura culta e rigorosa. Todo iso podémolo aprender no mundo dos canteiros e dos carpinteiros. Ao longo dos séculos, eles foron cosntruíndo unha paisaxe que desde hai cincuenta anos estamos empeñados en destruír".
"É malversación e mentira"
Arquitectura popular en Galicia xurdíu dun alicerce ideolóxico claro: o ben estaba no pobo e a verdade está na cultura que o pobo pode facer. O que máis lle horrorizaba a Pedro de Llano é que a súa obra se puidese tomar como un traballo que miraba cara ao pasado, porque a súa pretensión era atipar no pasado para dar un salto cara a adiante. Nada máis lonxe dos seus obxectivos que acirrar as liñas dunha arquitectura "neovernacular" -como el a denomina- senón, máis ben, un chamamento a aprender desa construción popular "o que arquitectura pode achegar nunha visión lóxica e seria, racional".
Daquela época de efervescencia asegura, con certa mágoa, que quedan moi poucas esperanzas de transformación no mundo. Séntese, en especial, moi desilusionado co Goberno do bipartito. "Todos estabamos intentando chegar a un cambio e entendiamos que ese cambio consistiría na achega de ideas ilusionantes, de ilusionar o país". Pero o único que observa son "administradores máis honestos dos que había antes, con capacidade de poñer máis orde, pero neste momento diría que carecen de ideas".
A destrución segue avanzando -asegura- e o que máis o enfurece -mesmo "sufro"- é ver un goberno "malversando o noso patrimonio económico para construír a Cidade da Cultura que, todo hai que dicilo, é unha moi mala arquitectura. Somos moitos os galegos que nos sentimos agredidos coa política que o noso goberno está a seguir". As obras do Monte Gaiás, ademais, "van deixar unha cultura escuálida, nunha situación horrenda, porque traga un terzo do presuposto total da área. Iso é realmente a concepión que pretendo combater coa miña defensa da arquitectura popular. Están mentindo continuamente e demostrando, día tras día, a súa infinita incultura.

Galicia-Hoxe

PADECEMOS UN URBANISMO FEO, CUSTOSO E ARBORICIDA

Entrevista: Carlos Hernández Pezzi, Presidente do Consello Superior de Arquitectos de España

Leva nove anos á fronte dos arquitectos españois e preside o crucial congreso que a profesión abrirá mañá en Valencia. Carlos Hernández Pezzi (Madrid, 1949) celebra que a arquitectura española atravesa un momento doce.

-O urbanismo é aínda a irmá pobre da profesión?
-Si. Temos un altísimo nivel arquitectónico e un urbanismo pobre, con abusos na costa e en grandes cidades, e casos patológicos, desastrosos, como Seseña ou o Algarrobico. Con excepcións exemplares en cidades medias como Vitoria, Pamplona, San Sebastián, Córdoba ou Santiago, padecemos un urbanismo feo, custoso, arboricida e moi pouco explicado. A economía especulativa alimentou un modelo aberrante onde manda o coche, que impón a pradería de céspede sen árbores que descontaminen e os solos impermeables de formigón ou laxas. Carísimo, ademais, desde o punto de vista enerxético.
-cambiaron o chip ante o cambio climático e a contención enerxética?
-asumimos o cambio, pero lexislativamente actuouse moi tarde e de golpe. Se se fisera con máis tranquilidade, o medio millón de vivendas construídas cada ano desde o 2000 serían máis eficientes e menos contaminantes.
-En que medida son os arquitectos responsables da burbulla inmobiliaria e a crise do ladrillo?
-Un profesional non se pode negar a desenvolver un proxecto, véndase ou non. A nosa función é executar os encargos, pero habemos de facer autocrítica. A profesión ten en conxunto unha boa base de compromiso social, pero non puxemos excesiva énfase en denunciar un crecemento insostible.

RAJENDRA PACHAURI, PRESIDENTE DO IPCC E PREMIO NOBEL DA PAZ

"Se Europa dá marcha atrás, provocará un efecto dominó". "Esta crise é unha oportunidade para crear unha nova industria ecolóxica". "A enerxía nuclear non ten incidencia en emisións, pero si outros problemas"

Xunto con Al Gore é a cara visible da loita contra o cambio climático. Unha cara grande e misteriosa: a pel é escura e arrugas, formadas en 68 anos de vida, máis escuras aínda. O ano pasado o indio Rajendra Pachauri, que ocupa a presidencia do Panel Internacional de Cambio Climático (IPCC), o grupo de expertos que alertou ao mundo do problema, compartiu co ex candidato á Casa Blanca o Nobel da Paz. Pasou 24 horas en Madrid para asistir como invitado de honra a unha reunión da comisión mixta Congreso-Senado do cambio climático.
Pregunta. Varios dirixentes europeos dixeron que a crise podería obrigar a flexibilizar os obxectivos para paliar o cambio climático. Crearía un efecto dominó noutros países?
Resposta. Europa ten un liderado e ha de conservalo. Se bota marcha atrás, iso necesariamente terá o seu efecto noutras rexións do mundo.
P. Que consecuencias terá?
R. Non é como vaia afectar, xa está afectando e o dano seguirá sendo visible nos próximos decenios. Se non se fai nada, entres ou cinco anos as consecuencias serían graves. Espero que no Cume de Copenhague de 2009 adóptense medidas adecuadas que nos permitan ir, a todos en bloque, na dirección correcta.
P. As medidas contra o cambio climático poden lastrar a economía?
R. De aquí a dous, tres, meses empezaremos a ver estabilidade nos mercados e a xente preguntarase polas razóns fundamentais subxacentes a estes problemas e é que o noso sistema económico non é sostible. Esta é unha oportunidade única para crear unha nova industria, ecolóxica, que substitúa á antiga. Alemaña xa o fixo e, ademais de reducir emisións, crearon miles de postos de traballo.
P. Que expectativas pon nas eleccións de EE UU?
R. Son moi optimista. Co novo goberno haberá un cambio de política. A presión dos estados cada vez é maior. California e os estados do nordés, e cidades como Nova York ou Chicago xa están facendo grandes esforzos pola redución de CO2
2. Outro factor é que a poboación dáse conta de que a dependencia do cru está tendo un impacto negativo sobre EE UU. De aí a importancia de pasar de combustibles fósiles a outro tipo de enerxías. Por iso, tanto económica como estratexicamente o novo presidente terá que ter en conta o quentamento global.
P. É a enerxía nuclear unha alternativa válida para reducir emisións?
R. É certo que non ten practicamente ningunha incidencia en canto á emisión de gases de efecto invernadoiro pero, como apuntamos no 4º informe do IPCC, ten moitos problemas a considerar como a proliferación de armas nucleares ou a xestión dos refugallos radioactivos. Para máis inri non está ao alcance de todos os países e nin todos dispón da tecnoloxía para conseguila.
P. E os biocombustibles?
R. Hainos bos e malos. Se falamos de converter alimentos en combustible creo que non é a resposta. Pero tamén existen biocombustibles como a xatrofa, que se pode cultivar nun chan moi pobre e da que se extrae un aceite similar ao diésel. É unha planta que non serve nin sequera para o pastoreo porque ten determinados elementos tóxicos.
P. Moitos economistas están aconsellando opcións drásticas para reducir as emisións como diminuír a natalidade ou deixar para comer carne, Que opina?
R. A redución da natalidade pasa necesariamente polo respecto aos dereitos humanos. Se se reduce a taxa da natalidade terá que ser de xeito voluntario. Hai que educar para que a poboación se de conta das vantaxes de ter unha familia pequena, pór a disposición a contracepción ou posibilitar a saída do aborto. Pero a natalidade é só unha parte da ecuación. A outra é o consumo. Un estadounidense medio consome 40 veces o que un cidadán de Bangladesh, polo que cada estadounidense ten o mesmo impacto ambiental que 40 indios.
P. E sobre a carne?
R. Son dos que pensan que si conviría frear un pouco o consumo. Non deixar totalmente para comer carne, pero si tomar menos. Un estudo da FAO [Organización de Nacións Unidas para a agricultura e a alimentación] demostrou que o círculo de produción de carne supón o 18% dos gases de efecto invernadoiro. Se puidésemos reducir só un 5% xa gañariamos bastante. Eu son vexetariano desde fai anos.
P. En cuestión de tomar medidas realmente efectivas, ata revolucionarias, os países emerxentes e os desenvolvidos parece que sempre esperan que o outro do primeiro paso.
R. En India hai 400 millóns de persoas sen electricidade. Se dicimos que a India e China non deben de emitir gases de efecto invernadoiro, iso que significa, que eses millóns de indios vanse a quedar sen electricidade? Se vivimos nun só mundo non pode ser que haxa dous sistemas e dous modelos de vida. Os que xa chegaron a certo nivel teñen que mostrar o camiño a seguir para evitar que se repitan erros, mostrar que hai xeitos de facer as cousas de forma responsable.

É MOI IMPORTANTE ATALLAR A TEMPO A CORRUPCIÓN URBANÍSTICA

Entrevista/ Carlos Varela, fiscal superior de galicia.

.

«É moi importante atallar a tempo a corrupción urbanística»

.
O fiscal Carlos Varela considera que «hai unha incompatibilidade manifesta» entre a figura do alcalde, como garante e defensor da legalidade, e a do promotor
,
.

«Cando a sociedade ten un problema, desde a Fiscalía preguntámonos que podemos aportar para buscar solucións. E se non o facemos nós, ¿quen o vai facer? ¿Ninguén? ¡Pois fagámolo!». É o punto de partida de Carlos Varela García (O Carballiño, 1956), fiscal superior de Galicia, denominación esa que substitúe á de fiscal xefe do Tribunal Superior de Xustiza, cargo que ocupa desde o 2004.
Para remarcar esa afirmación, Varela destaca que desde a Fiscalía puxéronse en marcha investigacións sobre asuntos que preocupan a Galicia e que teñen relevancia penal, como os incendios forestais, a siniestralidade laboral, os accidentes de tráfico, os ataques ao medio ambiente ou o urbanismo, un dos aspectos máis traballados desde a Fiscalía.
-¿O urbanismo require un tratamento especial?
-Atopámonos cunha legalidade urbanística que moitas veces era conculcada cun interés especulativo que, e iso é o máis perigoso, pode ser unha fonte de comportamentos corruptos que é moi importante atallar a tempo para non atopar situacións como noutras zonas de España.
-¿E como se atallan?
-Unha das liñas estratéxicas da Fiscalía foi sempre actuar de maneira preventiva ante a corrupción urbanística. Sobre todo porque co valor do solo e coas operacións de recalificacións de terreos un pode poñerse rico da noite para a mañá, e iso é moi tentador. Por iso aí poñemos a lupa.
-Entón, ¿a corrupción urbanística é un risco en Galicia?
-É un risco evidente e coñecido. Polo tanto, sabemos que temos que estar moi atentos.
-¿Unha chamada de atención a alcaldes, promotores...?
-É unha chamada de atención a quen teña ese tipo de tentacións, que debe saber que hai unha Fiscalía accionante. Temos que estar atentos nós, pero tamén os concellos cos seus secretarios e tesoureiros, que teñen que exercer os controis. E a Xunta, que debe estar atenta anulando planeamentos ou licenzas se non son procedentes. E vixiar as incompatibilidades de determinados cargos. Falamos da figura do alcalde, que ten que ser defensor da legalidade, pero que se ao mesmo tempo é promotor pode ter a tentación de conculcar a legalidade para favorecerse. Parece que aí hai unha incompatibilidade manifesta.
-As contas do fútbol tamén parecen preocupantes.
-En principio, iso é competencia dos xulgados mercantís. A Fiscalía só pode intervir cando hai comportamentos penais, como falsificación de compatibilidades ou apropiación de diñeiro en prexuízo dos socios.
-No caso do Deportivo houbo queixas dos socios.
-Non me consta absolutamente nada no tema do Deportivo. Non houbo ata agora denuncias no sentido de ilegalidade penal, polo tanto non podo dicir nada.
-Outro tema, en Aranga apareceu unha residencia de maiores clandestina.
-É unha gran preocupación da Fiscalía, que ten un sección especializada en incapacidades. En Aranga, ademais da vía aberta nun xulgado de Betanzos, a Fiscalía investiga se todos os internos estaban incapacitados e tiñan un titor. Se estaban alí pola súa vontade. Os fiscais especialistas visitan as residencias para controlar ás persoas en situación de incapacidade e o seu patrimonio. É un asunto prioritario para a Fiscalía, e eu mesmo insístolle aos fiscais sobre a necesidade de que haxa un bo control deses centros.
-¿Cre que a sociedade percibe esa labor case social da Fiscalía?
-A Fiscalía actúa no ámbito penal, tratando de aplicar a normativa. A veces, as fiscalías eran concibidas como entidades burocráticas que ían aos xuízos. E a sociedade preguntábase que facemos cando aparecen os grandes problemas sociais. Pois a Fiscalía fai as aportacións que lle correspondan sempre que poda aportar análise e solución de problemas.
-Aínda así hai moitos comportamentos delictivos.
-O importante é que cando se producen sexan detectados e atallados. Así dáselle un aviso á sociedade de que os organismos que temos a función de vixilancia e control estamos funcionando, que non estamos debilitados, que nos adaptamos á modernidade e que seguro imos dar unha resposta.
-Parece toda unha mensaxe.
-A mensaxe é que a Fiscalía vai actuar sempre que aprecie comportamentos prohibidos polas leis penais, calquera que sexa o ámbito no que se produzan e calquera que sexa a persoa implicada. Somentes nos fixamos nos feitos. É dicir, que a Fiscalía sempre vai actuar fronte ao infractor urbanístico, fronte ao condutor temerario, fronte ao contaminador, fronte ao que provoque incendios forestais ou fronte ao empresario que non toma medidas de protección cos seus traballadores.

SEPARAR VIVENDA DE NEGOCIO ESPECULATIVO

XERARDO ESTÉVEZ-ARQUITECTO

.

Ante o horizonte global de crise, cabe preguntarse se nun sector da economía onde predominan, polo que se ve, os neocon-pillos, unha administración en Wáshington máis sagaz non podía prever o terremoto hipotecario americano. Noutro contexto financeiro, pero dalgunha forma agravado por aquel, si era, na miña opinión, predicible a crise inmobiliaria española, coa desmesurada construción de máis de 800.000 vivendas ao ano e o prezo subindo; só que naqueles momentos de euforia poucos quixeron escoitar o razoable prognóstico do estalido da burbulla. Hai que admitir, con todo, que o crecemento sostido durante tantos anos mellorou apreciablemente a calidade de vida; iso si, polo xeral a costa da deterioración do territorio. Un satélite que fotografou o ladrillo fíxonos advertir os efectos dunha cidade en fuxida, cunha excesiva colonización e un crecemento desordenado e disperso, sobre o que non se quixo botar contas dos seus custos de conexión, mobilidade, seguridade e mantemento.

Cando se quenta" o chan e, ao mesmo tempo, uns bancos espléndidos catapultan a demanda cun Euribor alcanzable e tasaciones un tanto sobrevaloradas para comprar, de paso, mobles e coche, a conclusión que se pode sacar é que a subida do prezo da vivenda é imparable; por certo, moi ao contrario da filosofía da lei do Solo de 1998, derrogada en 2007, que relacionaba de forma simplista unha liberalización do mercado de chan cunha reforma estrutural da economía española. Nos ciclos de máximo beneficio ao mercado moléstalle o público e grita, como no boxeo, segundos fóra, pero logo pide socorro na adversidade.

Nesta cidade-negocio o que compra non é tanto a casa para vivir, que se deprecia, senón máis ben a parte proporcional de chan alcista. En certo xeito, vémonos todos convertidos en especuladores pasivos, atrapados nunha contradición: somos conscientes de que o prezo da vivenda non pode seguir subindo desmesuradamente, pero ao mesmo tempo rezamos para que non baixe; só a aqueles que aspiran a adquirir un piso convenlles que o prezo contéñase. O problema xorde agora, cando moitos atópanse pagando unha hipoteca superior ao prezo de mercado da súa vivenda e co Euribor inestable.

A Administración central salientou quizá en exceso a achega conxuntural do cemento ao PIB e ao emprego, e evitou abordar o tema dun financiamento municipal suficiente para que os concellos non sexan tan dependentes da marea inmobiliaria. Porque á administración local esta actividade permítelle recadar e realizar investimentos e, con certa candidez, vinculou a construción masiva co éxito electoral. Mentres, as autonomías máis construtoras dedicaron demasiado tempo a lexislar minuciosamente, para logo ser demasiado flexibles na aprobación dos plans xerais e eludir o deber de coordinar as políticas municipais con plans territoriais que acoutasen os desenfreos dalgúns concellos.

Se algo positivo teñen as crises é que nos moven a sacar conclusións. En primeiro lugar, non é certo que o territorio aguánteo todo: a súa ocupación extensiva produce desaxustes e desequilibrios custosos. Non necesitamos que a Unión Europea veña a contárnolo para dicir non á avaricia duns cantos grandes propietarios de chan que o foron adquirindo como rural pensando en convertelo en edificable, á marxe de calquera previsión urbanística.

Unha boa ordenación territorial, como a que admiramos noutros países da nosa contorna, evitará dedicar o tempo da política e os recursos públicos a reparar erros e permitirá, a cambio, investilos nunha economía de innovación. É verdade que o urbanismo terá que actualizarse a través de plans viables onde a vivenda se incardine en lugar de ir por libre e as infraestruturas, ademais de comunicarnos, sirvan para ordenar o país. É aquí onde as autonomías, xunto co investimento e a prestación de servizos, teñen que dedicarse a regular o territorio con criterios supralocales.

Para acometer políticas sostidas e non cíclicas ao albur do interese ou desinterese económico é necesario deslindar o problema real da vivenda do negocio da vivenda. Debe manterse unha cooperación continuada entre o público e o privado para construír vivendas de protección, en venda ou en aluguer, e cunha arquitectura innovadora para dar satisfacción ás demandas dunha sociedade cambiante. É dicir, hai que racionalizar o sector residencial a fin de permitir unha revalorización equilibrada e un dinamismo que impida a formación de grandes stocks de pisos baleiros que conformen unha cidade de persianas baixas.

A política ha de realizar certo grao de prognosis, ir un palmo por diante da realidade e dotarse dunha perspectiva global que substitúa o pensamento cortoplacista. O Goberno non deixa de darnos ánimos, mentres a oposición insiste en infundir pesimismo. Ambos haberían de coincidir en que se debe introducir sustentabilidade no mercado, para que non pase da euforia á depresión, deixando familias hipotecadas xeracionalmente cara atrás, pais e avós que axudan hoxe, e cara adiante, fillos que herdarán a carga.

.

El Pais

EN PRIMEIRA LIÑA

Carlos M. Duarte Quesada

.

O uso dos recursos mariños ha de regularse con criterios científicos conservativos.

.

Necesitamos políticas de preservación do mar firmes, sen concesións a intereses conxunturais.

.

O urbanismo salvaxe das costas, as verteduras, as malas prácticas pesqueiras e o quentamento global degradan cada día máis as augas mariñas, a súa flora e a súa fauna. Hai que tomar medidas xa.

.

Anticipando un día caloroso, levantouse pronto para percorrer as rochas do litoral en busca de marisco aproveitando o frescor das primeiras horas do día e a baixamar. Ao alcanzar a beira do mar sentou sobre os seus talóns e deixouse invadir polo son das ondas que acariñaban a suave pendente da praia na súa devir, humedecéndoa nun xogo de cambiantes texturas e cor. Era o seu momento preferido do día.

Esta escena podería describir as sensacións do lector de vacacións na costa, pero igualmente podería referirse ao habitante da cova situada xunto á beira do mar en Sudáfrica que representa o asentamento de humanos modernos máis antigo coñecido, e cuxos habitantes se alimentaban fai xa 170.000 anos de moluscos, ourizos e outros produtos do marisqueo.

Hoxe, unha onda de españois desprazouse ás nosas costas para gozar da sensación de benestar e tranquilidade que a contemplación do azul inmenso do mar repórtanos desde entón. Pero sabemos ben que algo cambiou: falta algo e sobra moito. As dunas coroadas por piñeirais deron paso a edificios de 20 plantas que pugnan por situarse en primeira liña, como a cova do noso protagonista, comprimindo a praia pola presión construtora desde terra que transformou xa un de cada tres quilómetros da nosa costa.

Ata a cor do mar cambiou: falta azul e sobra verde. O aumento de aportes de nitróxeno e fósforo á costa estimulou o crecemento de algas tiñendo dunha cor verdoso as augas costeiras, cuxo osíxeno consomen ao descomporse ata asfixiar a fauna mariña creando zonas mortas que se expanden polas zonas costeiras do planeta...

.

mais información, aquí...

OS PLANS DE URBANISMO RESULTAN IRREALIZABLES

ENTREVISTA: Celestino García Braña
Decano do Colexio de Arquitectos de Galicia
.
"Fai falta que canto antes contemos cun Plan do Litoral"
-
"As Normas do Hábitat débense concretar para que sexan áxiles"
.
"Detrás de calquera actuación brutal ou dubidosa hai un arquitecto"
.

Viña avisando da picada inmobiliaria e as súas previsións cumpríronse. O máximo representante dos arquitectos galegos pide axilidade urbanística á Administración e maior concreción ás Normas do Hábitat

.

O decano dos arquitectos galegos, Celestino García Braña (Santillana de Mieres, 1945), asume a responsabilidade do colectivo profesional nos desmáns na costa. Urxe á Xunta a aprobar cando antes o Plan do Litoral.

.

Pregunta. 200.000 vivendas visadas en sete anos en Galicia. Era previsible o parón na construción?

Resposta. Eu levaba moito tempo dicindo que isto non podía ser. A demografía non se corresponde co crecemento do parque de vivendas e debe haber unha relación entre ambos os parámetros. Sucedía algo estraño.

.

Pregunta. Especulación?

Resposta. Si, pero tamén a atracción que sempre tivo a vivenda, que parte da tradición recente española que converte a vivenda nun sector refuxio para o investimento de diñeiro. España e sobre todo Galicia non teñen asentada a cultura do aluguer. Para os mozos a compra non é a mellor solución porque reduce a mobilidade.

.

Pregunta. Os arquitectos non teñen responsabilidade neste festín?

Resposta. Non somos o eslabón máis forte da cadea. A nosa responsabilidade é resolver os problemas concretos que se nos expón no taboleiro de debuxo. No outro, non; son factores económicos e culturais que exceden con moito aos profesionais que están ao servizo.

.

Pregunta. Tampouco nos desmáns na costa?

Resposta. Si, iso é así. Creo que os arquitectos debemos ter uns límites. Un arquitecto non é o que sabe en que consiste un edificio, senón o que sabe se debe facerse ou non. Detrás de calquera intervención brutal ou dubidosa hai unha firma. E esa responsabilidade debemos asumila. É máis, creo que o porvir das profesións liberais é aplicar códigos deontolóxicos máis estritos, aplicar máis responsabilidade social.

.

Pregunta. A Xunta asegura que o futuro é a rehabilitación e a protección oficial. Comparte esa visión?

.

mais información, aqui...

PERDA DE BIODIVERSIDADE

ENTREVISTA - MIGUEL DELIBES

.

"O cambio do uso do solo está provocando a perda de biodiversidade"

.

Exemplares como o urogallo dos Ancares extinguiranse polo cambio global

.

Denuncia que o medio ambiente relégase a épocas de bonanza.

.

Investigador do Consello Superior de Investigacións Científicas (CSIC), as súas obras conteñen argumentos estritamente ambientais. Durante a súa participación no curso Cambio Global: máis aló do Cambio Climático, organizado en Santiago pola Universidade Internacional Menéndez e Pelayo (UIMP), apostou pola concienciación desta problemática para darlle o lugar que lle corresponde.

.

- Cales son os compoñentes do mencionado cambio global? - Un deles refírese a que a transformación do uso do solo é probablemente agora o mesmo responsable da perda de biodiversidade no mundo. Con ésto refírome á perda de bosques, bosques tropicais, a contaminación costeira, e a fragmentación dos hábitats. Outro aspecto do cambio global ten que ver cos ciclos do carbono e do nitróxeno.

- A chegada doutras especies foráneas tamén é un signo inequívoco deste cambio global, non?.. - Si, e fano seguindo o clima. É o caso dalgúns exemplares que proveñen de África e que xa se instalaron na península Ibérica. Ademais, existen outros síntomas como o cambio de ciclo de vida, a floración anticipada das árbores e a caída da folla. No caso dos animais, destacan aqueles que evolucionan a escalas máis curtas de tempo, como os saltamontes. Fai anos, estes insectos herbívoros non tiñan ás e agora si, o que lles permite viaxar máis lonxe para seguir a pegadas do clima, mentres que os que se adaptan peor están abocados a desaparecer. O exemplo tópico é o oso polar.

- Que consecuencias traerá a chegada masiva de especies exóticas a zonas onde non se dan? - Un aspecto do cambio global, como dixen, é que cada vez hai menos biodiversidade de vida, o que orixina un empobrecemento da mesma. Doutra banda, á súa vez prodúcese unha homogenización, feito que trae consigo que as especies complicadas extínganse.

- Respecto de Galicia, que especies galegas tenderán a desaparecer co paso do tempo? - O razoable é que o fagan aqueles exemplares que ten un límite meridional de distribución no mundo, é dicir, as especies norteñas como o urogallo dos Ancares, polo que gañarán terreo as mediterráneas.

- Que relación vincula os incendios co cambio global que todo o mundo está percibindo? - Aparte de ser unha consecuencia do mesmo, tamén están vinculados a outros globais, como pode ser o abandono do campo. Un informe publicado afirmaba que con máis de 30 graos centígrados e unha humidade inferior ao 30 por cento é difícil extinguir un lume, e no verán existen moitas posibilidades de que se dean esas circunstancias.

- Cre que a sociedade está sensibilizada como para mitigar os efectos negativos do cambio climático? - Na actualidade existe sensibilización, pero non a suficiente. Deberiamos ser máis esixentes coa clase política e as empresa para impulsar outro tipo de comportamento.

- Pero melloramos respecto de épocas anteriores... - Depende de como se analice. Se o facemos desde o punto de vista global, pódese dicir que estamos moito mellor que antes, pero a unha escala máis pequena aínda queda moito por facer. No cume de Estocolmo no ano 1972 xa se lle daba unha importancia seria ao problema ambiental, o que pasa é que agora ven as cousas moi diferentes. Se ésto fixéramolo nos primeiros 30 anos do século XXI, o panorama para o ano 2030 sería máis positivo.

- A nivel global, onde radica o problema das políticas ambientais? - En xeral danse pasos importantes, pero o proceso de implantación destas medidas é lento. O escollo principal é que existen medidas previstas en marcha, pero ao final non se aplican. Fai falta unha reflexión colectiva e vontade de afrontar o conflito sendo conscientes de que vai ser difícil.

- Non pensa que no momento actual o medio ambiente quedou relegado nun plano inferior? - Nestes momentos de crises, si é verdade que o problema do medio ambiente pasou a segundos termos. Iso preocúpame porque dá a impresión de que só sexa posible falar dela en época de bonanza.

PEQUENAS DEPURADORAS

«A mellor opción é unha rede de pequenas depuradoras»

.

ENTREVISTA.

.

Afectado pola planta do Lagares, Celso Comesaña leva anos implicado na loita veciñal contra a depuradora do Lagares, que desde fai máis dunha década trae de cabeza aos veciños. A construción dunha planta máis grande no mesmo lugar supoñería, ao seu xuízo, agravar o problema.

-A actual depuradora non serve e vostedes opóñense a unha de maior tamaño.

¿Cal sería entón a saída?

-Manexamos datos distintos aos da Xunta e Concello. A nosa proposta é deseñar unha rede de pequenas depuradoras situadas en distintos puntos da cidade lonxe das vivendas. É a mellor opción. Non molestaría aos veciños e, por suposto, debería contar con redes diferentes para augas pluviais e fecais.

¿Cal é o estado de ánimo en Coruxo diante da nova planta?

-Desde fai anos loitamos para que se peche a actual depuradora. As últimas noticias, cunha planta aínda máis metida na parroquia, parécenos unha agresión absoluta. É unha aberración.

¿Entón, por onde debería ir a solución?

-Con instalacións pequenas o seu control sería máis sinxelo, e en caso dalgún problema non provocaría danos tan graves como a actual.

¿Coñecen algún sitio onde funcione este tipo de instalacións?

-Existen depuradoras pequenas, caso de San Sebastián. Creo que teñen dous e están afastadas do núcleo urbano sen xerar molestias.

-O alcalde comprometeuse a mostrar aos veciños depuradoras como as que se queren construír...

-Caballeiro non ten o menor interese por coñecer a nosa opinión.

O alcalde desde fai un ano e neste tempo non atendeu as nosas peticións para reunirnos con el. Non nos recibiu, nin tampouco ninguén do Concello.

¿Que opina da proposta que no seu día presentou o PP dunha macrodepuradora en Cabo Silleiro?

-Se expuso sen ter en conta as opinións existentes. Sería unha macrodepuradora maior que a que están deseñando para Coruxo, e polo tanto as consecuencias serían máis negativas. A diferenza é que vertería a mar aberto, pero sería unha obra faraónica.

¿Que opina sobre os novos recheos?

-Non son necesarios. Hai espazos no porto ocupados por actividades que poden estar noutra beira. Se se trasladan poderían atracar máis trasatlánticos. Son unha fantasía que nada ten que ver coa realidade.

.

la voz

NON ESTÁ TODO FEITO:MEDIO AMBIENTE

ALBINO PRADA

.

Unha economía moderna e competitiva ten en España moitas tarefas pendentes no relativo á calidade, non só dos productos obtidos, senón na simultánea conservación do medio ambiente. Tampouco nisto está todo feito. Pois mentres os indicadores de crecemento (produción, emprego, consumo...) foron positivos, os indicadores ambientais (pegada ecolóxica, emisións de dióxido de carbono, incendios forestais, calidade das augas, enladrillamento...) non melloraron do mesmo xeito. Un crecemento ambientalmente insostible.

Aínda que na última lexislatura aprobouse unha lei de responsabilidade ambiental, non é menos certo que se deixaron fóra do seu ámbito de aplicación (naquilo de que o que contamina paga, co obxectivo de disuadir) o transporte marítimo de hidrocarburos e boa parte dos danos potenciais derivados dun accidente nuclear. Tamén é necesario acompañar o despegamento das enerxías renovables dunha adecuada limitación da crecente apropiación privada das rendas derivadas (de recursos naturais públicos), moi singularmente na enerxía eólica.

Nun ano no que España celebra na Expo de Zaragoza a auga como recurso, debésemos ter unha nova lei de augas que nos compasase aos escenarios de cambio climático futuro e a súa mitigación (transvasamentos, desalación, usos agrarios...), pero que tamén puxese ao día as históricas concesións hidráulicas para xerar electricidade en duración (por exemplo 50 anos) homologable aos países máis avanzados da Unión Europea.

Moito por facer tamén na calidade dos nosos envases para consumo en canto aos seus impactos ambientais. A bolsa de plástico como icono consumista de custosa reciclaxe debe substituírse pola de papel ou os envases non desechables. O envasado de bebidas en vidro retornable en vez de envases metálicos é outra tarefa pendente derivada da nosa inacción nos últimos anos. Moito traballo por facer no relativo á nosa permisividade con alimentos transxénicos en relación a países como Alemania ou Francia, ou nun sistema agrogandeiro que devora hidrocarburos e compoñentes químicos. E que non dicir da necesaria reconversión dos nosos monocultivos forestais e montes desarbolados en bosques diversificados. Por non falar dun urbanismo supeditado a un modelo de mobilidade sostible e en transporte público.

Non será producindo moito, barato e con impactos ambientais como sobreviviremos nun mercado global; non escaparemos así da competencia dos países emerxentes. Como tampouco captaremos os fluxos masivos de turismo barato; só se seica unha parte daqueles que valoren a tranquilidade, a seguridade ou a calidade (tamén ambiental) dos nosos produtos e o noso patrimonio natural, cultural, histórico ou urbano.

.

EMPECEMOS POR REALIZAR A "AVALIACIÓN AMBIENTAL EXTRATÉXICA" DO PXOM DE VIGO.

¿POR QUE VIGO NON QUERE TER HISTORIA?

Jaime Garrido Rodríguez-Arquitecto

.

¿Que por qué Vigo non quere ter historia?, porque algúns obtusos que ocuparon (e esperemos que non os haxa entre os que o ocupan), postos no poder municipal, desde a súa ignorancia e incultura cidadá, así o quixeron. Ás veces estiveron arroupados por institucións e ata pola propia cidadanía viguesa, ignorante dos valores culturais do pobo, quizá porque estes non se difunden apropiadamente ou non lles interesa coñecelos. Aí teñen moito que facer os medios de difusión locais: prensa, radio e televisión.

Na maioría das ocasións, foron, ademais da incultura, as motivacións mercantilistas, a soberbia de grandiosidade e os intereses políticos, os que motivaron a desaparición de gran parte do noso patrimonio cultural. Sempre se buscan motivacións para os actos de barbarie. Cando ao longo da segunda metade do século XIX, levou a cabo a derriba das murallas da Zona vella, alegábase que a cidade estaba encorsetada e non podía desenvolverse se non se demolían. Mentira. O que había detrás era o interese especulativo do Concello para vender a pedra e os solares ocupados polas fortificacións. Poderíanse conservar perfectamente abrindo nos seus muros o baleirado necesario para os viarios de penetración. Eu non vexo que Lugo, Ávila ou Valença do Miño, por citar tres exemplos, non se desenvolveron por impedirllo as súas murallas.

Cando nas décadas de 1960 e 1970 derrubáronse en Vigo edificios de gran valor arquitectónico, a xustificación era que había que modernizar a cidade con novas edificacións, pero o que se pretendía era especular co chan das zonas céntricas e obter ingresos polas licenzas municipais e os honorarios correspondentes para o caso dos técnicos.

Tense a sensación de que ao pobo hai que darlle "pan e circo", como na época dos romanos de fai dous mil anos, ou caramelos e cabalgatas como na nosa época, ademais de historias carnavalescas, desfile de carrozas, festas gastronómicas etc. e sobre todo grandes áreas comerciais de consumismo. A cultura e historia cidadá ¿Para que?...

.

toda a información, picar aquí...

CAUSAS E CUSTOS DA DISPERSIÓN

XOAQUÍN ÁLVAREZ CORBACHO
.
Ese é o título dun suxestivo traballo realizado por Albino Prada, profesor da Universidade de Vigo, recentemente publicado (Grial, 176). No mesmo móstranse as causas que motivaron a dispersión poboacional galega dos últimos corenta anos, identificando á súa vez os custos que a mesma xera.
Partindo da explicación de Bohuier sobre o asentamento da poboación galega a mediados do século pasado (en espazos de estructura compacta e núcleos múltiples que respondían á lóxica dunha sociedade agraria e rural), o autor subliña tres factores básicos que impulsaron a dispersión: o automóbil privado (mellora a mobilidade), as infraestructuras e redes viarias (melloran a accesibilidade), así como un mercado inmobiliario atractivo e rendible. Outras causas tamén citadas son o aforro da emigración europea, o abandono das actividades agrarias e forestais, a ausencia de políticas de ordenación territorial, a fuxida da conxestión urbana e do compacto especulativo, a vivenda como alternativa investidora, os baixos tipos de interese, a crecente demanda de espazos residenciais. Todos estes factores contribuíron a crear un país complexo, disperso e caro, onde os custos xerados pola cidade difusa e polo diseminado rural seguen ocultos baixo o veo interesado da ignorancia.
Porque a dispersión ten custos relevantes. Xa sexan directos (chan e construción) ou indirectos, que á súa vez son privados (transporte, tempo, benestar) e públicos (servizos asociados á vivenda, ambientais e de capital social). O menor custo do chan no rural incentiva o disperso, xa que os derivados do transporte, tempo, accidentes ou benestar son diferidos e menos visibles para o comprador. Os custos indirectos públicos (abastecemento de auga, saneamento, alumeado, viarios, transporte escolar, seguridade) son elevados e en gran parte deberían recaer sobre os propietarios, pero a incapacidade das Administracións e o clientelismo reduciron a decisión ao binomio adoito/edificación que reforza o disperso. Os custos ambientais (enerxéticos, paisaxísticos..) e de capital social (tecido asociativo, posibilidades culturais..) apenas se consideran.
O traballo finaliza propondo tres estratexias urxentes: reducir a cantonalización municipal nos espazos metropolitanos, modificar o investimento público en mobilidade e facer do compacto-nuclear o eixo da ordenación territorial de Galicia. Pero o traballo silencia a enorme responsabilidade das Administracións públicas que permitiron o desaguisado (comunidade autónoma e municipios). Ese abandono e incultura urbanística é o noso gran fracaso colectivo en democracia.

ARTURO PÉREZ REVERTE

Pérez-Reverte: ´Os españois somos violentos, malditos e de rifa fácil´

.

."Fernando VII foi o maior fillo de puta que gobernou España".

.

Os españois somos violentos, crueis, envexosos, malditos e de rifa fácil". Así se expresaba o escritor Arturo Pérez-Reverte ao fío da súa última novela, "Un día de cólera", un relato documental polo que desfilan medio milleiro de personaxes reais da sublevación contra as tropas napoleónicas do 2 de maio de 1808.

O novelista utilizou o cadro "A carga dos mamelucos", de Goya, para explicar o seu parecer ao redor da revolta que deu orixe á Guerra da Independencia contra os franceses (1808-1814).

"Son incultos, defenden a un rei infame, a unha España atrasada e a unha Igrexa caduca -resaltou, en referencia aos cidadáns do cadro que asaltan aos franceses nas súas monturas- Pero non podo evitar admirar o valor". "Ás veces quéimame o sangue este país maldito, pero aínda así ás veces véxome conmovido", engadiu.

Non foi a do xenial pintor aragonés a única obra pictórica que foi obxecto de comentario durante a charla, conducida por Manuel Anxo Candeas, profesor de Literatura Española da Universidade de Vigo. Sobre "O triunfo da morte", de Pieter Brueghel, O Vello, asegurou que foi o que lle animou a ser reporteiro. "Eu quería ir ao fondo dese cadro", dixo, logo de explicar que se criou entre pinturas e que sempre se interesou pola xente misteriosa que ocupaba o último plano das escenas pictóricas, como a tropa de "A rendición de Breda" ("As lanzas"), de Velázquez: "Os xenerais saen en primeiro plano, son como os políticos da época que queren saír na foto; en cambio, a xente que facía o traballo sucio, que sufría e que morría, saía ao fondo. Fíxenme reporteiro para irme ao fondo dos cadros que vía de pequeno"...

.

toda a información,pinchar aquí...

O PUDOR MUNICIPAL

Xoaquín Álvarez Corbacho.

A rendición de contas dos municipios galegos é lamentable e consentida. Só renden de forma completa e no prazo legal establecido a metade deles. O resto faino cando o estima oportuno ou ata non rende. Incúmprese así a legalidade vixente e crébanse aspectos sustantivos da ética democrática. Pero non pasa nada. Non existen sancións institucionais nin políticas. Tampouco a sociedade valora ben estas cousas (alcaldes que non renden contas son reelixidos por maioría absoluta). ¿Somos de verdade conscientes dos nosos déficits democráticos? ¿Pódense xestionar o patrimonio e os recursos públicos coma se fosen propios?

O Tribunal de Contas analizou a rendición das entidades locais e conclúe que os incumprimentos na materia débense a causas diversas: falta de vontade política para executar esa obrigación, complexidade dos documentos esixidos e do procedemento establecido para formar e aprobar a conta, insuficiencia de medios persoais e materiais, así como falta de apoio e cooperación das deputacións provinciais. O Consello de Contas de Galicia, logo de tres anos de análises e fiscalización dos municipios incumplidores, chega tamén a conclusións similares, pero inclúe no diagnóstico a desorganización administrativa, a ocultación interesada, así como a presenza crecente dunha certa conciencia de impunidade.

Pois ben, estas explicacións elaboradas, contrastadas e aprobadas polas institucións de control externo, ven alteradas, de cando en vez, por achegas novas. Agora aparece o pudor político municipal como factor crave para explicar a situación. Os nosos municipios non renden contas, ou o fan de forma insuficiente, porque son pudorosos; ou sexa, porque son recatados, prudentes, honestos, decentes, reservados ou cautelosos, que todo iso abarca a palabra pudor. Pero o pudor político non pode fundamentarse no incumprimento da lei democrática. Iso é outra cousa.

Os municipios non renden contas por deixamento e tolerancia laxa. As prioridades ordénanse de forma distinta. Ademais, se o incumprimento é gratuíto e xera ata beneficios diversos (cadran as contas, abundan os saldos positivos, desprázanse gastos ao exercicio seguinte, etcétera), a tentación é moi forte. Pero a insolvencia financeira a curto e longo prazo ten ocultación difícil.

Apelar ao pudor político para explicar a situación, pode ser ocorrencia simpática, pero axuda pouco a corrixir a agonía do municipalismo galego. Unha agonía que apenas valora a contabilidade, a planificación, os tempos e o control.

ENTREVISTA GARCÍA BRAÑA

Celestino García Braña, decano do colexio de Arquitectos de Galicia

.

.

.

-

¿Hai que superar o parón na construción pola lei dos cincocentos metros?

Asegura que "notamos unha parada de proxectos" <> Explica que se vía vir", xa que "hai tres millóns de vivendas baleiras en España" <> Advirte de que "non é bo" manter as medidas urxentes "máis do estritamente necesario"

O decano do Colexio Oficial de Arquitectos de Galicia, Celestino García Braña, é contundente ao afirmar que "claro que notamos que hai unha parada de proxectos". En declaracións, recoñece que a construción non atravesa por un dos seus mellores momentos, pero matiza que esta situación "víase vir, e quen non a vía é porque non quería".

Para García Braña hai unha serie de coincidencias que explican a retardación da edificación: "Non é posible que España teña tres millóns de vivendas baleiras e que se produciu unha sobrevaloración dos prezos das vivendas. Non é posible ademais operar sobre o territorio coma se fose indefinido e infinito, xa que é un ben limitado".

Por todo iso, subliña que "nós fai tempo que dixemos que ía chegar" este momento. No entanto, advirte de que non é necesario caer en alarmismos, xa que "existen mecanismos suficientes" para corrixir esta conxuntura. Neste sentido, García Braña recorda que "as administracións de calquera signo político están preocupadas pola vivenda pública; polo tanto, vaise a seguir construíndo".

En todo caso, resalta que "o que fai falta é adaptar a estas novas condicións de mercado todo o proceso construtivo" e en todo iso considera que xogan un papel fundamental os promotores e construtores, dos que non se pode prescindir. No caso concreto de Galicia, o decano do Colexio de Arquitectos de Galicia afirma que "seguramente a Lei de Medidas Urxentes de Ordenación do Territorio e ou Litoral -coñecida como a lei dos 500 metros- "tivo unha incidencia no parón" da construción.

SUPERAR O IMPÁS

En consecuencia aproveitou a oportunidade para resaltar que "necesitamos dotarnos rapidamente en Galicia, coa maior celeridade e responsabilidade posible, duns instrumentos urbanísticos que superen esta situación de impás". Engade que "non é bo manter esta situación máis aló do estritamente necesario e, polo tanto, neste ano e medio, dous anos, debemos resolver o problema".

García Braña empraza ademais a "profesionais, administracións públicas e administrados a atopar instrumentos máis áxiles para o urbanismo". "Non é posible que a estas alturas un plan xeral dunha cidade estea tardando da orde de sete ou oito anos en facerse. Esta é unha fonte de dislocaciones e tensións que non se pode permitir", sentenza. O decano dos arquitectos galegos opina que o urbanismo ten que ser un instrumento moito máis áxil, que en boa medida fágase cada día".

URBANISMO INSTRUMENTALIZADO

Parte do feísmo habriase evitado.

En certa medida, o feísmo que impera en boa parte do territorio galego podería haberse evitado "coa intervención dos arquitectos, participando, colaborando, non como un deus", explica García Braña. Para o decano trátase dun "tema peliagudo", xa que opina que "o urbanismo en moitos concellos, aínda que non en todos, foi un instrumento de poder e control político". O feísmo "non só é culpa, entre comiñas e falando en caricatura, do ignorante paisano. A Administración ten e tivo unha responsabilidade tremenda na medida en que non esixiu e deixou facer, porque supuña a posibilidade de chamar á porta cada catro anos e dicir: 'Fíxenche aquel favor, débesme o teu voto"